Ons Erfdeel

Berichten over taal, cultuur, literatuur en maatschappij in Vlaanderen en Nederland, plus nieuws over Ons Erfdeel vzw. We linken zoveel mogelijk naar artikelen uit het tijdschrift Ons Erfdeel.

  • 19 februari 2017

Bedrieglijke eenvoud - Afscheid van Dick Bruna (1927-2017)

Bedrieglijke eenvoud - Afscheid van Dick Bruna (1927-2017)

Nederlands grootste tekenaar is niet meer. Op donderdagavond 16 februari overleed Dick Bruna op 89-jarige leeftijd in zijn woonplaats Utrecht. Zijn bekendste creatie was – hoeft het gezegd? – het kleine, witte konijn met het kruisjesmondje, Nijntje. Het wereldberoemde figuurtje is net iets ouder dan Ons Erfdeel, en met haar tweeënzestig lentes verovert ze nog steeds de harten van jong en oud. De Nijntje-boeken zijn in liefst vijftig talen vertaald, onder meer in het Latijn. Nijntje blinkt uit in eenvoud: simpele lijnen, primaire kleuren, grote vlakken, nergens tierlantijntjes. Dat geldt ook voor Bruna’s verhalen: rechttoe rechtaan vertellingen over alledaagse situaties uit het leven van een kleuter. Maar laat de eenvoud je niet bedriegen.

  • 15 februari 2017

Ward Wijndelts (Vrij Nederland) over de pers: ‘Niet denken dat je de waarheid in pacht hebt’

Ward Wijndelts (Vrij Nederland) over de pers: ‘Niet denken dat je de waarheid in pacht hebt’

In De Brakke Grond vond vorige week een boeiend debat plaats, georganiseerd door Ons Erfdeel en deBuren, over de toekomst van de pers in de Lage landen. Ward Wijndelts, hoofdredacteur van Vrij Nederland, rondde het gesprek af met een slotbeschouwing die je in dit bericht kunt lezen. ‘Het is cruciaal om vanuit de gebruiker te denken.’

Door Ward Wijndelts
Uitgesproken in De Brakke Grond, Amsterdam op 8 februari 2017
Foto’s Bart Grietens

  • 14 februari 2017

Made in Europe: na het tv-programma, het debat bij deBuren

Made in Europe: na het tv-programma, het debat bij deBuren

Vanavond (14 februari) organiseert het Vlaams-Nederland Huis deBuren een “verdiepend podiumprogramma” naar aanleiding van de uitzending van de eerste aflevering van Made in Europe, die 12 februari te zien was op Canvas en NPO2.

Bert Bultinck (hoofdredacteur van Knack) kruipt in de huid van Socrates om Tinneke Beeckman (filosofe), Merijn Oudenampsen (socioloog en politicoloog) en Dick Pels (socioloog en publicist) over de vraag te laten denken in de vorm van een socratisch gesprek. 

Wiskundige en filosoof Jean Paul Van Bendegem luistert en analyseert. Hij rond de avond af met enkele slotoverwegingen. Een ode aan Socrates wordt gebracht door historicus/filosoof Floris Solleveld.

Zie ook hier.

Over een paar weken mag u op de blog van Ons Erfdeel een reflectie verwachten over deze socratische avond. 

 
  • 10 februari 2017

De vrije pers onder druk? Een beschouwing van Luc Devoldere

De vrije pers onder druk? Een beschouwing van Luc Devoldere

Staat de vrije pers onder druk? Hoe kunnen kranten en opiniebladen in de toekomst hun informatieve en kritische functie blijven vervullen? Is een gedeelde Vlaams-Nederlandse mediaruimte haalbaar en wenselijk? Over die vragen bogen zich afgelopen woensdag Peter Vandermeersch (NRC), Bert Bultinck (Knack), Karl van den Broeck (www.apache.be), Margreet Fogteloo (De Groene Amsterdammer) en Ward Wijndelts (Vrij Nederland) tijdens een boeiend debat in De Brakke Grond. Luc Devoldere, hoofdredacteur van Ons Erfdeel, dat samen met deBuren de avond organiseerde, leidde het debat in met een beschouwing die je in dit bericht kunt lezen.

Door Luc Devoldere
De Brakke Grond, Amsterdam, 8 februari 2017

Foto's Bart Grietens

  • 19 januari 2017

‘Geschiedenis van de Nederlandse literatuur’ is compleet: lees de Ons Erfdeel-recensies

‘Geschiedenis van de Nederlandse literatuur’ is compleet: lees de Ons Erfdeel-recensies

In januari 2017 is Ongeziene blikken verschenen, een boekje met nabeschouwingen bij de reeks Geschiedenis van de Nederlandse literatuur van de Nederlandse Taalunie, uitgevoerd onder leiding van Anne Marie Musschoot en Arie Jan Gelderblom. In dit werkje blikken zij terug op dit al in 1997 groots opgezette en nu voltooide project.

Eind 2016 was ook al De weg naar het binnenland verschenen, het deel over de literatuur van de achttiende eeuw in de Zuidelijke Nederlanden, geschreven door Tom Verschaffel. In het eerste Ons Erfdeel-nummer van 2017, dat begin februari verschijnt, zal er uitgebreide aandacht zijn voor Verschaffels boek. 

Alle andere delen zijn gerecenseerd in Ons Erfdeel, en als de reeks compleet is, zal Matthijs de Ridder de hele Geschiedenis van de Nederlandse Literatuur nog één keer uitgebreid onder de loep nemen.

In dit bericht staat een overzicht van de Ons Erfdeel-recensies van de al verschenen delen. Ze zijn allemaal online te lezen.

  • 18 januari 2017

De vrije pers onder druk?

De vrije pers onder druk?

8 februari 2017

De Brakke Grond (Nes 45, 1012 KD Amsterdam)

20.30 u.

Gratis, reserveren via de kassa van de Brakke Grond:  +31 20 626 6866

In 2017 bestaat Ons Erfdeel zestig jaar. De redactie organiseert, samen met deBuren, in de loop van 2017 een aantal colloquia om de Staat van de Unie op te maken van de Vlaams-Nederlandse samenwerking.

Op 8 februari 2017 buigen we ons over de geschreven pers met Peter Vandermeersch (NRC), Margreet Fogteloo (De Groene Amsterdammer), Bert Bultinck (Knack) en Karl van den Broeck (www.apache.be). Clairy Polak modereert. Na het gesprek geeft Ward Wijndelts (Vrij Nederland) zijn eindbeschouwing.

Hoe kunnen kranten en opiniebladen in de toekomst hun informatieve en kritische functie blijven vervullen?

Is een gedeelde Vlaams-Nederlandse mediaruimte wenselijk en haalbaar?

U vindt een geschreven neerslag van dit gesprek in Ons Erfdeel 2/2017 (mei).

  • 8 december 2016

Taalkundige Hans Bennis wordt algemeen secretaris van de Taalunie

Taalkundige Hans Bennis wordt algemeen secretaris van de Taalunie

Hans Bennis (1951, Amsterdam) treedt op 1 februari 2017 in dienst als algemeen secretaris van de Taalunie. Hij volgt Geert Joris op, die eerder dit jaar afscheid nam. Gevraagd door de website Neerlandistiek.nl naar een reactie op zijn benoeming, zegt Bennis onder meer:

“De grootste opgave voor de nieuwe algemeen secretaris is om het vertrouwen te herstellen in de Nederlandse Taalunie. (...) Maar het gaat ook om de relatie met de politiek in Nederland en Vlaanderen en met het Comité van Ministers. Ik wil graag samen met deze organisaties werken aan een transparant beleid, een daadkrachtig opstelling en een heldere positionering van de Taalunie.”

Hans Bennis is momenteel nog directeur van het Meertens Instituut en bijzonder hoogleraar Taalvariatie aan de Universiteit van Amsterdam met als specialisatie de syntaxis van het Nederlands. Hij heeft een lange carrière als taalkundige. 

Bennis heeft een groot aantal publicaties op zijn naam staan. Een daarvan is het boek Verandering en verloedering. Normen en waarden in het Nederlands (samen met Leonie Cornips en Marc van Oostendorp), dat werd besproken in Ons Erfdeel.

Zelf schreef Bennis in Ons Erfdeel ook een pleidooi voor taalkunde als schoolvak. De volledige tekst kun je hier lezen, hieronder een citaat:

 Aangezien een belangrijk deel van onze cultuur direct of indirect verband houdt met onze taal, zou een marginalisering van het Nederlands op zijn minst een aantasting zijn van ons culturele erfgoed. De betrokkenheid die wij als sprekers van het Nederlands hebben bij onze moedertaal (...) is voor een deel afhankelijk van het belang dat de samenleving eraan hecht. 

  • 8 december 2016

Een debat over populisme, extremisme en euroscepticisme in Brussel - verslag door Luc Devoldere

Een debat over populisme, extremisme en euroscepticisme in Brussel - verslag door Luc Devoldere

De voorbije twee dagen vond in Brussel European Angst plaats, een conferentie over populisme, extremisme en euroscepticisme in de hedendaagse Europese samenleving. Luc Devoldere brengt verslag uit van de debatten, een initiatief van het Goethe Instituut in Brussel, samen met het Czech Centre, Alliance française, Istituto Italiano di Cultura, het Pools Instituut en BOZAR. “Zo kregen we dan toch een uitstap uit de comfortzone van de liberale consensus.”

 
  • 1 december 2016

‘Interludi’: epische poëzie van Karel van de Woestijne in het Italiaans

‘Interludi’: epische poëzie van Karel van de Woestijne in het Italiaans

De canonieke auteur Karel van de Woestijne (1878-1929) was een bijzonder veelzijdig schrijver: literair proza, journalistiek werk, essayistiek en natuurlijk ook gedichten, zowel belijdenislyriek als epische poëzie.

Tot die laatste categorie behoren de Interludiën I en II (verschenen tussen 1912 en 1914), die werden bekroond met een prijs van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (nu de KANTL) en met de driejaarlijkse staatsprijs voor Nederlandse Letterkunde.

Romanist Jean Robaey heeft een aanzienlijk deel van Van de Woestijnes epische gedichten (zo’n 5.000 verzen van in totaal iets minder dan 6.700) vertaald in het Italiaans en voorzien van een uitgebreide inleiding en annotatie. Hij kreeg hiervoor steun van het Vlaams Fonds voor de Letteren. Van de Woestijne-kenner Hans Vandevoorde noemde het een “waarlijk monumentaal werk” dat beslist een mooie prijs waard is.