Ons Erfdeel

Berichten over taal, cultuur, literatuur en maatschappij in Vlaanderen en Nederland, plus nieuws over Ons Erfdeel vzw. We linken zoveel mogelijk naar artikelen uit het tijdschrift Ons Erfdeel.

  • 31 augustus 2016

Ons Erfdeel 3/2016: Rik Torfs en Vincent Icke over de universiteit, Tom Lanoye over zijn theaterwerk en Abdelkader Benali over bastaardtaal

Ons Erfdeel 3/2016: Rik Torfs en Vincent Icke over de universiteit, Tom Lanoye over zijn theaterwerk en Abdelkader Benali over bastaardtaal
Het derde Ons Erfdeel-nummer van 2016 is uit, met onder meer:
 
  • Rik Torfs en Vincent Icke over de toekomst van de universiteit
  • Straattaal in de Nederlandse literatuur
  • Ode aan een bastaard door Abdelkader Benali
  • Hoe zien nieuwe woorden eruit?
  • De boeken van Chris De Stoop
  • Het oeuvre van Toon Tellegen
  • Hoe gaat België om met zijn koloniale verleden?
  • Tom Lanoye over zijn theaterwerk
  • De foto's van Koos Breukel
  • De muziek van Eefje de Visser
  • 25 boekrecensies
 
  • 24 augustus 2016

Wat schreven wij over de longlist van de ECI Literatuurprijs 2016?

Wat schreven wij over de longlist van de ECI Literatuurprijs 2016?

De zomervakantie nadert haar einde, het literaire najaar trekt zich op gang en dat betekent ook weer prijzennieuws. De jury van de ECI Literatuurprijs heeft haar longlist van vijfentwintig boeken bekendgemaakt. Op 16 september blijft hiervan een shortlist van zes boeken over, en op 10 november zal blijken dat maar één auteur het beste boek heeft geschreven. 

Wat levert een rondje #lekkertellen op? Acht vrouwen haalden de longlist, en zes Vlamingen. Naast de vele romans is er één biografie bij (Leijnse over de strijdbare freules), staan er drie verhalenbundels op (Wortel, Driessen en Wieringa, die reisverhalen bundelde), twee essayistische boeken (Westerman en Bentz van den Berg) en één literair non-fictiewerk (De Stoop).

De meeste boeken zijn van de bekende Amsterdamse uitgeverijen, opvallend is wel dat het nieuwe Das Mag met twee titels op de lijst staat. De boeken van Vlaamse uitgeverijen konden deze jury dan weer niet voldoende bekoren om de longlist te halen - een halve uitzondering is Elvis Peeters' De jacht, dat een gezamenlijke uitgave van het Nederlandse Podium en het Vlaamse Vrijdag is. Met Lize Spit en Hagar Peeters staan er twee debutanten op de lijst (Peeters publiceerde wel al diverse dichtbundels, Malva is haar eerste roman). 

 

  • 23 augustus 2016

Wat schreef Ons Erfdeel over Zomergast Griet Op de Beeck?

Wat schreef Ons Erfdeel over Zomergast Griet Op de Beeck?

Ze heeft zondag indruk gemaakt met haar passage in Zomergasten op de Nederlandse televisie: de Vlaamse schrijfster Griet Op de Beeck. In Ons Erfdeel trachtte Frank Hellemans vorig jaar al haar populariteit te duiden. Herlees hier zijn recensie van Op de Beecks romans Kom hier dat ik u kus en Vele hemels boven de zevende.

  • 12 augustus 2016

De Nederlandse variant van art deco: honderd jaar Amsterdamse School in Stedelijk Museum

De Nederlandse variant van art deco: honderd jaar Amsterdamse School in Stedelijk Museum

Honderd jaar geleden werd het eerste, complete gebouw in de stijl van de Amsterdamse School opgeleverd. Die stroming staat centraal in een expositie die nog tot 28 augustus is te zien in het Amsterdamse Stedelijk Museum. Frank van der Ploeg bezocht voor Ons Erfdeel de tentoonstelling Wonen in de Amsterdamse School en beschrijft in dit blogartikel de bijzonderheden van deze Nederlandse variant van de art deco. In een volgend nummer van Ons Erfdeel zal hij ook dieper ingaan op het vernieuwde Museum Het Schip in de Spaarndammerbuurt, dat geheel aan de Amsterdamse School is gewijd.

  • 5 juli 2016

Jheronimus Bosch 500 (5): Wat is de link tussen Fabre, Congo, Bosch en een olifant?

Jheronimus Bosch 500 (5): Wat is de link tussen Fabre, Congo, Bosch en een olifant?

Na het megasucces van Jheronimus Bosch – Visioenen van een genie is de koek nog niet op: nu het werk van de meester 's-Hertogenbosch heeft verlaten, is een “flankerend” programma uitgezet door een flink aantal Brabantse musea. Nog tot 18 september is in het Noordbrabants Museum Jan Fabres eerbetoon aan Bosch te zien, en later dit jaar volgt daar, in samenwerking met het TextielMuseum in Tilburg, nog een tweede expo die Bosch aan Fabre koppelt.

door Frank van der Ploeg

  • 24 juni 2016

Pas verschenen: het 23ste jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis

Pas verschenen: het 23ste jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis

Een kloek boek, en mooi vormgegeven: het Jaarboek 2016 van de Nederlandse Boekhistorische Vereniging (onderdeel van de Maatschappij Nederlandse Letterkunde in Leiden) heeft deze keer als thema ‘Nieuws en actualiteit’.

Te beginnen met de middeleeuwen: een prachtig geïllustreerd artikel over nieuwsgaring en nieuwsverspreiding vanaf de dertiende eeuw, door pelgrims, kooplui, koeriers en herauten, via nieuwsbrieven, tijdingen, en wonderverhalen, in de Lage Landen en ver daarbuiten. Met als eigentijdse tegenhangers enerzijds de bijdrage over leesgroepen anno 2015 (Sandra van Voorst) – lopend van wilde leesclubs tot en met wereldomspannende online leescommunities zoals Amazon’s Goodreads (30 miljoen lezers, 34 miljoen reviews) - en anderzijds een artikel over productie en wereldwijde verspreiding van zines, in het digitale tijdperk via de nieuwe media, maar nog steeds (of opnieuw) ook op papier (Elisa Nelissen).

De tussenliggende eeuwen komen tot leven in de verdere artikelen, en het is fantastisch wat de auteurs tevoorschijn weten te halen uit de boeken en andere publicaties die ze bespreken.

Alles bij elkaar is het een zeer gevarieerd jaarboek, over schrijven, productie, illustraties, verkoop, verspreiding, lezen en bespreken van boeken, van toen en van nu; lezenswaardig, goed geschreven, vol verrassingen en met internationale vergezichten in bijna elk artikel: een boek dat gezien mag worden in het nu lopende Jaar van het Boek.

Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis/Yearbook for Dutch Book History, deel 23 (2016), 302 pp. Uitgeverij Vantilt, Nijmegen & Nederlandse Boekhistorische Vereniging, Leiden. ISBN 978-94-6004-2676. Prijs: ε 27,50 voor leden, ε 29,50 voor niet-leden. Online bestellen via: www.boekgeschiedenis.nl.
  • 23 juni 2016

Ons Erfdeel vzw in Münster met Tommy Wieringa

Ons Erfdeel vzw in Münster met Tommy Wieringa

Dies ist, was wir teilen: dit is wat wij delen. Met deze slogan trekken Vlaanderen en Nederland eind oktober 2016 naar de belangrijkste boekenbeurs ter wereld, de Frankfurter Buchmesse, waar de Lage Landen net als in 1993 het gezamenlijke gastland zijn.

Nu al vinden in Duitsland heel wat activiteiten rond de Nederlandstalige literatuur plaats, en een daarvan is het jaarlijkse colloquium van het Platform Vertalen & Vertaalwetenschap.

Dat vindt plaats op donderdag 30 juni en vrijdag 1 juli aan de Westfälische Wilhelms-Universität in Münster. Ter gelegenheid van de Buchmesse is het thema de vertaling van Nederlandse literatuur.

Ons Erfdeel vzw organiseert een deel van het programma: op donderdagavond 30 juni is er een podiumgesprek met drie vertalers en één auteur. Tommy Wieringa zal voorlezen uit Dit zijn de namen, zijn roman uit 2012 die met de Libris Literatuur Prijs werd bekroond. De vertalers die op die avond in Münster het woord nemen, staan in hun vak aan de top: Philippe Noble (vertalingen naar het Frans), Christiane Kuby (Duits) en Paul Vincent (Engels). Zij zullen het hebben over hun vertaalpraktijk aan de hand van één tekst die ze allen uit het Nederlands in hun doeltalen vertaalden: een fragment uit Honorair kozak, een bundel met reisverhalen van Tommy Wieringa uit 2015.

Een dag later, vrijdag 1 juli, staan wetenschappelijke bijdragen over “het parcours van Nederlands boek tot buitenlandse lezer” op het programma.

  • 22 juni 2016

Henk Hofland over de ontideologisering van Nederland

Henk Hofland over de ontideologisering van Nederland

De gisteren overleden Henk Hofland was bezig aan een essay voor The Low Countries, het Engelstalige jaarboek van Ons Erfdeel vzw.

Het thema van de 25ste editie, die volgend jaar verschijnt, is: The Sixties Revisited. An Ambiguous Heritage (werktitel). De redactie van The Low Countries vroeg Hofland om een stuk over de ontideologisering van de politiek, met deze insteek: de basis voor de ontzuiling werd in de jaren zestig van de vorige eeuw gelegd. Welke rol spelen de ‘grote verhalen’ van de ideologieën vandaag nog?

Hofland wilde hierover graag een essay schrijven, maar vroeg zich in zijn antwoord op ons verzoek af of de oorsprong van de ontideologisering wel in de jaren zestig ligt. In zijn woorden: 

In Nederland was het eerder de Hongerwinter, toen het gereguleerde maatschappelijke leven door een totale anarchie werd vervangen. De scholen werden gesloten, geen openbaar vervoer meer, geen elektriciteit. Rovend en plunderend trokken mijn vrienden en ik door de stad. Daarna kregen we de vier jaar van de onzinoorlog tegen Indonesië en daarna begon voor mijn generatie weer het normale, gereguleerde leven. Daarvoor waren we toen niet ontvankelijk.

De generatie na ons is die van de nozems en de provo’s en later de krakers. Die hebben onze traditie voortgezet. Intussen was in Amerika het einde van de ideologie begonnen, gepaard aan de groei van het consumentisme. Dat had ook niets met de traditionele politiek te maken.

Later, toen we informeerden naar de voortgang van het artikel, meldde Hofland dat hij door gezondheidsproblemen een tijdje niet aan schrijven zou toekomen. Hij bezorgde ons wel nog het veelbelovende begin van een essay dat jammer genoeg nooit meer afgewerkt zal worden. Je kunt Hoflands tekst in dit bericht lezen.