Ons Erfdeel

Berichten over taal, cultuur, literatuur en maatschappij in Vlaanderen en Nederland, plus nieuws over Ons Erfdeel vzw. We linken zoveel mogelijk naar artikelen uit het tijdschrift Ons Erfdeel.

  • 6 juni 2016

Hagar Peeters wint Fintro Literatuurprijs met ‘Malva’ – lees de Ons Erfdeel-recensie

Hagar Peeters wint Fintro Literatuurprijs met ‘Malva’ – lees de Ons Erfdeel-recensie

De Fintro Literatuurprijs – vroeger de Gouden (Boeken)Uil – gaat voor het eerst naar een vrouw: Hagar Peeters, die tot nu toe vooral bekendstond als dichteres, wint de grootste Vlaamse literaire bekroning (goed voor 25.000 euro) met haar romandebuut Malva.

Dat boek, waarin ze de verzwegen dochter van de Chileense Pablo Neruda een stem geeft, werd door de vakjury als volgt geprezen:

Een boek dat feestelijk de teugels van de taal laat vieren.
Een boek dat de duistere drijfveren van de mens onderzoekt.
Een boek dat het veelkantige mysterie van de liefde verkent.
Een boek dat geleefde levens als een holle spiegel benut.
Een boek dat een onuitwisbaar monument voor een vader wil zijn.
Een roman die enkel geschreven kon worden door een dochter en door een dichter.

De lezersjury koos dan weer voor De onderwaterzwemmer van P.F. Thomése (lees hier de Ons Erfdeel-recensie). De andere kanshebbers waren Connie Palmen (Jij zegt het), Inge Schilperoord (Muidhond) en Stephan Enter (Compassie).

Over de grote winnaar Malva van Hagar Peeters was Carl De Strycker ook enthousiast in zijn recensie voor Ons Erfdeel. Hij noemde het een “nauwelijks verholen sleutelroman” en schreef onder meer dit:

Malva is een emancipatorische roman: Peeters vertelt de biografie van iemand van wie gepoogd werd het bestaan uit te wissen. Het geeft de vergeten Malva postuum het bestaan dat ze, uitgestoten en weggestopt, nooit gehad heeft tijdens haar leven. Dat is wat literatuur kan bewerkstelligen: de bevestiging van een bestaan

Lees in dit bericht de volledige tekst.

  • 6 juni 2016

Een gebouw als een muziekstuk. Het Collège néerlandais in Parijs

Een gebouw als een muziekstuk. Het Collège néerlandais in Parijs

Dankzij Vlaams-Nederlands Huis deBuren en de Stichting Biermans-Lapôtre krijgt elke zomer een groep jonge schrijvers, journalisten en kunstenaars de kans in Parijs in residentie te gaan. Hier vind je de namen van de gelukkigen die dit jaar naar de lichtstad mogen.

In dit bericht kun je een tekst lezen van een deelnemer aan de Parijs-residentie van 2015. Jolien Paeleman schreef over het Collège néerlandais in de Parijse cité universitaire, gebouwd door Willem Dudok. Het stond lange tijd in de steigers voor verbouwingswerkzaamheden en heropende op 15 januari 2016. Op 17 mei werd het officieel ingehuldigd. Het artikel is geschreven tijdens de verbouwing.

Door Jolien Paeleman (Foto © Marianne Hommersom)

  • 2 juni 2016

Wie wint de Fintro Literatuurprijs? Lees de Ons Erfdeel-recensies

Wie wint de Fintro Literatuurprijs? Lees de Ons Erfdeel-recensies

Zondag is het zover: dan weten we wie de Fintro Literatuurprijs wint. Wordt het Connie Palmen, Stephan Enter, Hagar Peeters, Inge Schilperoord of P.F Thomése?

Connie Palmen won met Jij zegt het een maand geleden al de Libris Literatuur Prijs. Slaat zij een dubbelslag? Inge Schilperoord kan eveneens een tweede prijs in de wacht slepen: haar debuut Muidhond werd al bekroond met de Bronzen Uil. Ook Hagar Peeters is genomineerd met haar debuut, Malva, volgens onze recensent een emancipatorische roman” die toont wat literatuur kan bewerkstelligen: de bevestiging van een bestaan”. Als een van hen wint, is dat een primeur: de Fintro Literatuurprijs (die tot vorig jaar de Gouden Boekenuil heette, en voordien de Gouden Uil) ging nog nooit naar een vrouw. Zo bekeken maken P.F. Thomése en Stephan Enter misschien meer kans. Thoméses De onderwaterzwemmer kreeg unaniem lovende recensies, ook in Ons Erfdeel, en Enter won al eens de Prijs van de Lezersjury van de Gouden Boekenuil met Grip. Kan zijn roman Compassie deze keer ook de vakjury overtuigen? Zondagavond weten we het. 

Lees in dit bericht de Ons Erfdeel-recensies van de vijf genomineerde boeken.

 
  • 2 juni 2016

Spoorloos: Rubens en Van Dyck

Spoorloos: Rubens en Van Dyck

Dankzij Vlaams-Nederlands Huis deBuren en de Stichting Biermans-Lapôtre krijgt elke zomer een groep jonge schrijvers, journalisten en kunstenaars de kans in Parijs in residentie te gaan. Wie dit jaar de gelukkigen zijn, vind je hier. In dit bericht kun je een tekst lezen van een deelnemer aan de Parijs-residentie van 2015Len Buggenhout (foto) schrijft over kunstwerken die onder Napoleon uit België verdwenen zijn.

Staatssecretaris Elke Sleurs (N-VA) wil de kunstwerken die onder Napoleon uit onze contreien ontvreemd zijn, terugbrengen naar België (De Standaard, 22/1/2016). Dat zal geenszins van een leien dakje lopen (DS 23/1), al is het maar omdat een groot deel van de gestolen werken sindsdien spoorloos verdwenen zijn. Of dit betekent dat Vlaamse meesterwerken mogelijk ergens op een zolder staan gestockeerd, kan niemand zeggen. Kunsthistorici hebben er alvast een vette kluif aan.

  • 31 mei 2016

Jheronimus Bosch 500 (4): Nieuwe Lusten

Jheronimus Bosch 500 (4): Nieuwe Lusten

Na het megasucces van Jheronimus Bosch – Visioenen van een genie is de koek nog niet op. Het werk van Jheronimus heeft Den Bosch dan wel verlaten, er zijn nog fotoreproducties op ware grootte te zien van alle nu bekende werken in het Jheronimus Bosch Art Center. En er is ook een “flankerend” programma uitgezet door een flink aantal Brabantse musea. Het meesterwerk van naamgenoot Jeroen Kooijmans, The Fish Pond Song is nog tot en met 5 juni te zien het Stedelijk Museum: een absolute aanrader. Bij sommige exposities lijkt de link met de grote meester wat gezocht, zoals De jaren 80 – Begin van het nu? in het Van Abbe Museum in Eindhoven. Bij andere is beter te begrijpen waarom ze zijn opgenomen in de waaier van de Bosch Grand Tour, zoals Nieuwe Lusten (Breda, Moti Museum of the Image, t/m 31, december). Over deze laatste expositie gaat dit bericht, geschreven door Frank van der Ploeg.

 
  • 30 mei 2016

Dorian van der Brempt wint Grote Visser-Neerlandiaprijs – lees zijn Ons Erfdeel-artikel over Vlaams-Nederlandse samenwerking

Dorian van der Brempt wint Grote Visser-Neerlandiaprijs – lees zijn Ons Erfdeel-artikel over Vlaams-Nederlandse samenwerking

De Visser-Neerlandiaprijzen van het Algemeen-Nederlands verbond bestaan al sinds 1955, maar vanaf dit jaar roept het ANV ook de Grote Visser-Neerlandiaprijs in het leven voor “een persoon of organisatie die op belangwekkende wijze heeft bijgedragen aan de Nederlands-Vlaamse samenwerking”. 

Dorian van der Brempt, voormalig directeur van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren, is de eerste laureaat. Hij schreef in Ons Erfdeel 1/2016 een uitgebreid artikel over Vlaams-Nederlandse samenwerking anno 2016 dat je in dit bericht kunt lezen. 

  • 23 mei 2016

Vlaamse poëziebloemlezing bekroond in Moldavië

Vlaamse poëziebloemlezing bekroond in Moldavië

Eerder deze maand is op het zesde internationale poëziefestival ‘Europese Lente van de Dichters’ in de Republiek Moldavië een Roemeenstalige bloemlezing met vijftien Vlaamse dichters in de prijzen gevallen.

Cu picioarele afară bevat gedichten van Mark Insingel, Lucienne Stassaert, Stefaan van den Bremt, Geert van Istendael, Charles Ducal, Erik Spinoy, Bart Moeyaert, Jan Lauwereyns, Christophe Vekeman, Annemarie Estor, Stijn Vranken, Inge Braeckman, Andy Fierens, Sylvie Marie en Maarten Inghels.

Deze bloemlezing is het werk van het vertalersduo Jan H. Mysjkin en Doina Ioanid. 

  • 20 mei 2016

‘De mens, ge kunt gij daar niet aan uit’: nieuwe bloemlezing van Gerard Walschap

‘De mens, ge kunt gij daar niet aan uit’: nieuwe bloemlezing van Gerard Walschap

Zaterdag 21 mei wordt in Antwerpen een nieuwe bloemlezing van Gerard Walschap gepresenteerd: De mens, ge kunt gij daar niet aan uit (Acco).

Onder meer Walschap-biograaf Jos Borré, bloemlezer Kris Humbeeck en literair criticus Matthijs de Ridder gaan in het Klooster van de Grauwzusters met elkaar in gesprek over het belang van Walschap. 

De Ridder boog zich vorig jaar in Ons Erfdeel over de “vette boeken” van canonauteur Gerard Walschap in onze reeks Schrijvers die nog maar namen lijken. 

Ter gelegenheid van dit artikel hebben we alle artikelen uit het Ons Erfdeel-archief van én over Walschap online beschikbaar gemaakt. Je vindt een overzicht op deze pagina.

  • 19 mei 2016

Wat moeten scholieren lezen?

Wat moeten scholieren lezen?

Welke boeken moeten leerlingen van de middelbare school lezen om hen voor de literatuur te winnen? Wat met de klassieke werken: schrikken die scholieren af of zijn ze essentieel voor de literaire opvoeding?

Over deze kwesties gaat het vanavond in het Amsterdamse debatcentrum SPUI25, onder de provocatieve titel ‘Fuck de canon!’.

Wat moeten scholieren lezen? Ook in het recentste nummer van Ons Erfdeel wordt deze vraag gesteld: Johannes Visser, leraar Nederlands en correspondent onderwijs bij De Correspondent, schrijft hoe hij de liefde voor literatuur aan zijn leerlingen probeert door te geven. Wie een abonnement heeft op De Correspondent, kan het stuk binnenkort ook daar lezen.

Drie jaar geleden toonde Paul De Loore in Ons Erfdeel  hoe de lessen literatuur in Vlaanderen verlopen. 

En ook in 2004 ging het in het blad over boeken in de klas. J.A. Dautzenberg nam de canon onder de loep en richtte zijn pijlen ook op de “terreur van het leesdossier” die het vak letterkunde elke status doet verliezen. Wam de Moor reageerde met een stuk waarin hij betoogt dat “leerlinggericht literatuuronderwijs later meer lezers oplevert dan cultuurgericht literatuuronderwijs”. 

Over de canon gesproken: vorig jaar presenteerden de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) en het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) hun “Dynamische canon van de Nederlandstalige literatuur vanuit Vlaams perspectief”. Die kwam zowel in het blad als op de blog van Ons Erfdeel ruim aan bod.

(beeld © Jan De Maesschalck)

 

  • 18 mei 2016

Zelfs cowboys hebben de blues: Bobbejaan Schoepen geëerd met film en plaat

Zelfs cowboys hebben de blues: Bobbejaan Schoepen geëerd met film en plaat

Met de serene documentaire Bobbejaan en het ‘nieuwe’ album Duivels in de hel houdt Tom Schoepen de herinnering aan zijn vader Bobbejaan en moeder Josée levend. Soms confronterend intiem, maar ook met veel schalkse humor. Wedden dat u de aftiteling slechts met wazige ogen zult zien voorbijrollen?

Door Michiel Leen