Ons Erfdeel

Berichten over taal, cultuur, literatuur en maatschappij in Vlaanderen en Nederland, plus nieuws over Ons Erfdeel vzw. We linken zoveel mogelijk naar artikelen uit het tijdschrift Ons Erfdeel.

  • 9 maart 2018

Kunsthal Rotterdam toont de donkere kant van Dick Bruna

Kunsthal Rotterdam toont de donkere kant van Dick Bruna

Het onschuldige witte konijn nijntje kent iedereen. Maar aan Dick Bruna’s hand ontsproot ook een gitzwarte beer die het icoon werd voor meer dan duizend detectives, spannende verhalen en zelfs literaire klassiekers van uitgeverij Bruna. Die andere, duistere beeldtaal van de vorig jaar overleden nijntje-creator staat centraal in de tentoonstelling De donkere kant van Dick Bruna, die nog tot en met 19 augustus te zien is in de Rotterdamse Kunsthal

Bruna’s donkere illustraties hebben in al hun eenvoud eenzelfde grote zeggingskracht als die van nijntje. Alleen nam de illustrator voor de zwarte beertjes allesbehalve een blad voor de mond en doopte zijn pen extra diep in de inktpot.

In Ons Erfdeel 4/2017 schreef literair journalist en zelfverklaarde Cover Lover Dirk Leyman een fraai stuk over de ruim tweeduizend boekomslagen die Dick Bruna maakt voor de Zwarte Beertjes-reeks van zijn vader-uitgever A.W. Bruna. Je kunt het in dit bericht lezen. 

  • 8 maart 2018

Verpleegster van het menselijke brein – Anne-Mie Van Kerckhoven in het M HKA

Verpleegster van het menselijke brein – Anne-Mie Van Kerckhoven in het M HKA

“Een genereuze inkijk in een uitgebreid oeuvre, zijn visuele kracht en verfijning”, dat belooft AMVK, een expositie van de beeldend kunstenaar, grafisch ontwerper en performer Anne-Mie Van Kerckhoven (of AMVK, Antwerpen, 1951), die je nog tot en met 13 mei in het museum M HKA kunt zien. 

Kunstjournalist Marc Ruyters omschreef AMVK in Ons Erfdeel ooit als “verpleegster van het menselijke brein”. Haar oeuvre loopt volgens hem qua materialen en technieken zozeer uiteen dat het moeilijk te catalogiseren is. Tegelijk is het heel erg herkenbaar door de aanpak in vormen en kleuren, stelt Ruyters. Essentieel is dat ze zich met haar kunst afzet tegen een verstikkende, betuttelende en discriminerende samenleving. “Ik vertrek altijd vanuit een verontwaardiging, omdat iedereen alles maar lijkt te slikken”, zegt ze daarover. De vrouw staat centraal in haar werk: tegelijk sterk en zwak, mythisch en vulgair, pornografisch en mystiek. Kunst kan voor haar een louterend effect hebben. Bovendien: haar werk kan esthetisch verdomd mooi zijn.

Je kunt zijn artikel over AMVK in dit bericht lezen.

  • 6 maart 2018

Michaël Roskam wint Cutting Edge Award met ‘Le Fidèle’ - wat schreef Ons Erfdeel over deze film?

Michaël Roskam wint Cutting Edge Award met ‘Le Fidèle’ - wat schreef Ons Erfdeel over deze film?

De Vlaamse culturele website Cutting Edge heeft maandag 5 maart voor de dertiende maal zijn jaarlijkse Awards uitgereikt. In de categorie ‘beste film nationaal’ ging de prijs naar Le Fidèle, de derde speelfilm van Michaël Roskam, die eerder al Rundskop (2011) en The Drop (2014) draaide.

In het eerste Ons Erfdeel-nummer van 2018 zag Karin Wolfs in de bekroonde film “een omgekeerde Orpheus en Eurydice”. In dit bericht vind je haar volledige recensie. 

 
  • 2 maart 2018

Literaire update #3: nominaties voor Charlotte Van den Broeck, Arjen van Veelen en vele anderen

Literaire update #3: nominaties voor Charlotte Van den Broeck, Arjen van Veelen en vele anderen

In deze derde literaire update van de week overlopen we de auteurs die onlangs voor een literaire prijs zijn genomineerd: o.a. Arjen van Veelen (ANV Debutantenprijs én Libris Literatuurprijs), Charlotte Van den Broeck en de betreurde Menno Wigman (allebei Ida Gerhardt Poëzieprijs).

Met links naar de Ons Erfdeel-recensie van de genomineerde werken. 

Foto © Koen Broos

  • 1 maart 2018

Literaire update #2: prijzen voor Joost Baars, Murat Isik en Annelies Verbeke

Literaire update #2: prijzen voor Joost Baars, Murat Isik en Annelies Verbeke

In deze tweede literaire update van de week zetten we drie recentelijk bekroonde auteurs op een rijtje (en een piédestal): Joost Baars (VSB Poëzieprijs voor de bundel Binnenplaats), Murat Isik (Nederlandse Boekhandelsprijs voor de roman Wees onzichtbaar) en Annelies Verbeke (J.M.A. Biesheuvelprijs voor de verhalenbundel Hallelujah).

Al deze werken zijn besproken in Ons Erfdeel. De recensies kun je lezen in dit blogbericht.

En dan zijn er ook nog een nieuwe prijs en een prijs die van naam verandert. De ECI Literatuurprijs, vorig jaar gewonnen door Koen Peeters, heet voortaan de BookSpot Literatuurprijs.

Met de Sybren Poletprijs is het Nederlandse taalgebied een literaire bekroning rijker: vanaf de zomer van 2018 wordt die om de drie jaar uitgereikt aan een schrijver, dichter, essayist of toneelschrijver die schrijft in de geest of traditie van de experimentele auteur Sybren Polet.

  • 1 maart 2018

Literaire update #1: een eredoctoraat voor Jeroen Brouwers

Literaire update #1: een eredoctoraat voor Jeroen Brouwers

Er is de voorbije weken heel wat literair nieuws de revue gepasseerd: prijzen, nominaties en zelfs een eredoctoraat. In de komende drie blogberichten geven we een overzicht, met heel wat linken naar relevante artikelen uit Ons Erfdeel.

Laat ons beginnen met de grootste naam: Jeroen Brouwers. Deze schrijver van essays, romans, novellen, toneelwerk, autobiografische teksten, pamfletten, brieven en vertalingen krijgt op 18 oktober 2018 een eredoctoraat van de Radboud Universiteit in Nijmegen, zo werd deze week bekendgemaakt.

  • 28 februari 2018

Wie is Philippe Van Snick, winnaar van de Ultima voor beeldende kunst en ontwerper van kunst voor het nieuwe VRT-gebouw?

Wie is Philippe Van Snick, winnaar van de Ultima voor beeldende kunst en ontwerper van kunst voor het nieuwe VRT-gebouw?

Philippe Van Snick (Gent, 1946) geldt als een van de pioniers van de Belgische naoorlogse avant-garde, maar zijn werk is – ondanks een grote renommee in de museale en de academische wereld – grotendeels onbekend bij het grotere publiek.

Dat schreef Joris D’hooghe vijf jaar geleden in Ons Erfdeel, maar daar zal wellicht spoedig verandering in komen: niet alleen kreeg Van Snick gisteravond de Ultima (Vlaamse Cultuurprijs) in de categorie beeldende kunst, hij creëert ook kunstwerken voor het nieuwe gebouw van de VRT, de Vlaamse openbare omroep. 

De jury van de Ultima’s noemt Van Snicks werk “extreem puur en gereduceerd, zowel in vorm als in middelen, maar ook enorm rijk aan interpretatie en beleving”. Nog in het rapport staat:

Zijn artistieke strategie bestaat uit een zelf ontwikkeld ordeningssysteem van kleur- en tekenpatronen, zonder zich op te sluiten in een rigide of formeel kader. (...) ook in onze huidige gemediatiseerde en gedigitaliseerde beeldcultuur blijft zijn gereduceerde, abstracte vormentaal relevant. Philippe Van Snick heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de artistieke ontwikkelingen in Vlaanderen. De voorbije jaren brachten erg gewaardeerde solotentoonstellingen zijn werk naar een internationaal publiek.

In dit bericht kun je het Ons Erfdeel-portret lezen dat Joris D’hooghe van de kunstenaar maakte. 

Foto © Koen Bauters

  • 28 februari 2018

‘Diepgaand, meerduidig, diepmenselijk en ontroerend’ - Ons Erfdeel over Miriam Van hee, winnares van de Ultima voor de letteren

‘Diepgaand, meerduidig, diepmenselijk en ontroerend’ - Ons Erfdeel over Miriam Van hee, winnares van de Ultima voor de letteren

De scherpte waarmee Van hee schijnbaar onbeduidende taferelen observeert, maakt elk gedicht tot een intrigerende schets.

Dat staat in het verslag van de jury die gisteravond de Ultima (Vlaamse Cultuurprijs) voor literatuur toekende aan dichteres Miriam Van hee. Haar recentste dichtbundel, Als werden wij ergens ontboden (2017), wordt geroemd als een onmiskenbaar hoogtepunt in Van hees unieke, enigszins verstilde oeuvre”.

In dit bericht vind je een overzicht van de vele stukken die Ons Erfdeel wijdde aan de verzen van Van hee. 

Foto © Koen Bauters

  • 28 februari 2018

‘In één beeld geschiedenis schrijven’ - Ons Erfdeel over Johan Grimonprez, winnaar van de Ultima voor film

‘In één beeld geschiedenis schrijven’ - Ons Erfdeel over Johan Grimonprez, winnaar van de Ultima voor film

Johan Grimonprez is een artiest wiens werk de pure cinema overstijgt, terwijl hij tegelijk toch échte cinema maakt.

Met die woorden is in de Antwerpse Arenbergschouwburg gisteravond de Ultima (Vlaamse Cultuurprijs) voor film uitgereikt aan Johan Grimonprez. 

De jury loofde ook Grimponprez’ “kritische maar genuanceerde stem” en noemde zijn recentste film Shadow World “zijn magnum opus”.
Het oeuvre van Grimonprez kwam in 2006 al aan bod in Ons Erfdeel. Jeroen Laureys besteedde in zijn essay ‘In één beeld geschiedenis schrijven’ veel aandacht aan Dial H-I-S-T-O-R-Y uit 1997, een film over naoorlogse vliegtuigkapingen die hij “Grimonprez' meesterwerk” noemt.

In dit bericht kun je het volledige stuk van Laureys over Johan Grimonprez lezen en de trailers van Shadow World en Dial H-I-S-T-O-R-Y bekijken.

Foto © Koen Bauters