‘Een overdonderende ervaring’ - De pers over ‘Het oog van de dichter’

‘Een overdonderende ervaring’ - De pers over ‘Het oog van de dichter’

Ons boek Het oog van de dichter, waarin Anton Korteweg 25 duetten van schilderijen en gedichten voorziet van lichtvoetig commentaar, is intussen een half jaar oud. In dit bericht vindt u de reacties van de literaire pers. Kijken dichters beter naar kunst? Je zou het bijna zeggen wanneer je Kortewegs nieuwe boek hebt gelezen.

Carl De Strycker schreef in de Poëziekrant

Het oog van de dichter biedt, aan de hand van gedichten, een wandeling langs heel wat iconische schilderijen. Korteweg is in dit museum de ervaren en immer enthousiasmerende gids die je dankzij de poëzie opnieuw en anders laat kijken naar werken die je nochtans goed meende te kennen.

In de Volkskrant en De Morgen is het boek gesignaleerd met deze tekst:

In 1883 schilderde de Belgische symbolist Fernand Khnopff zijn eigen moeder in een salon, 'Luisterend naar muziek van Schumann'. Een eeuw later dichtte C.O. Jellema hierover een sonnet, waarin de vrouw wel wil luisteren maar afgeleid wordt door het vergeelde tafelzilver. 'Morgen de meid zeggen het eerst te poetsen.' In Het oog van de dichter bespreekt Anton Korteweg 25 zogeheten schilderijgedichten in korte essays.

Ook in De Morgen, in haar rubriek ‘Dichter bij Ellen’, was Ellen Deckwitz vol lof over het “geweldige” boek Het oog van de dichter.

(…) Omdat Korteweg gedurende zijn leven meer heeft gelezen dan God kan schrijven, is het een heerlijk labyrint vol literaire correlaties, geheime deuren achter boekenkasten en wenteltrappen geworden.

(…) Kortewegs kennis van poëtische en culturele codes, van literatuur- en kunstgeschiedenis maken van ‘Het oog van de dichter’ een overdonderende ervaring, vol wetenswaardigheden, humoristische terzijdes en sprankelende analyses.

En dat heeft iets prachtigs en tragisch. Wat moet het eenzaam zijn om zo veel te weten. Wat moet het soms eenzaam zijn, om Anton Korteweg te zijn. Maar anderzijds: wat een feest als je de kilometers die je door de wereldliteratuur maakte, op zo’n weergaloze manier kunt opschrijven als Korteweg deed.

Eenzaamheid is nog nooit zo glorieus geweest: zowel voor de schrijver, als voor de lezer.

Lees Deckwitz volledige stuk hier.

In NRC Handelsblad stond het zo:

In een mooi uitgegeven bloemlezing met ‘vijfentwintig duetten van gedichten en schilderijen’ leidt dichter Anton Korteweg ons in 'Het oog van de dichter' rond door zijn denkbeeldige museum. Dichteres M. Vasalis bijvoorbeeld liet zich inspireren door Paul Gauguins 'Vahine no te tiare' en Vestdijk door de Herculesbeelden van Carel Willink. Bij het portret van Agatha van Schoonhoven blijft de bezoeker langer staan. Ingmar Heytze schreef het gedicht Agatha met één van de mooiste dichtregels: 'Met jou zal ik nooit ergens anders zijn dan halverwege.'

De Boekenweekbijlage van De Standaard schreef dit:

In de uiterst fraaie bloemlezing 'Het oog van de dichter' toont (dichter) Anton Korteweg uitsluitend schilderijgedichten: gedichten die hun oorsprong vinden in de ontmoeting van een (Nederlandstalig) dichter met één bepaald schilderij. Geen tekeningen, etsen, foto’s, laat staan plastische kunst. Hij zet schilderij en gedicht naast elkaar en voegt lenige, lichtvoetige essays toe. Zo krijg je op een presenteerblaadje duo’s topwerken van Roger Raveel en Charlotte Mutsaers, Giorgio Morandi en Roland Jooris, Paul Gauguin en Maria Vasalis, Pieter Bruegel en Anna Enquist/Judith Herzberg en anderen mét verhelderend commentaar. Een juweel. Een genot. Een Musée Imaginaire om binnen handbereik te houden.

In het Leidsch Dagblad stond een uitgebreid stuk van Cees van Hoore dat u hier kunt lezen. We citeren graag een paar passages:

Dichters schilderen met woorden. Als een dichter zich dan ook nog eens laat inspireren door een schilderij, ontstaat iets heel bijzonder. (...) Kijken dichters beter naar kunst? Je zou het bijna zeggen wanneer je Anton Kortewegs nieuwe boek 'Het oog van de dichter' hebt gelezen. (...) telkens weer duiken er nieuwe en verrassende elementen op. (...) Korteweg geeft bij elk gedicht in deze bundel achtergrondinformatie over de dichter en de schilder. En hij schuwt daarbij de humor en het vileine niet.

Ook Openbaar Kunstbezit Vlaanderen publiceerde een recensie:

Het oog van de dichter bundelt prachtige duetten tussen schitterende schilderijen en briljante poëzie. De schilderijgedichten nodigen uit om opnieuw, anders, nauwkeuriger naar de werken te kijken. De verhelderende commentaren van Anton Korteweg doen nog beter kijken en lezen.

Wim Hofman schrijft in de PZC (= Provinciaal Zeeuwse Courant) over de Zeeuwen in het boek, de dichter P.C. Boutens en de schilder Adriaen Coorte, en over de Zeeuwse connecties van Ed Leeflang, die lesgaf in Zierikzee, een gedicht publiceerde in de Zeeuwse bundel De veren en een vers in graniet vereeuwigd zag naast een fietspad op het eiland Neeltje Jans. Zijn stuk vind je hier.

Ed Leeflang trok ook de aandacht van Frank Verhallen. Op zijn poëziewebsite Gedicht Gedacht noemt hij Het oog van de dichter een “schitterende uitgave” waarop hij “nog wel vaker zal terugkomen”.

En ook de poëziewebsite Meander publiceerde een mooie recensie van Het oog van de dichter.

Piet Kaptein besprak het boek voor de lokale radiozenders en kabelkranten van Papendrecht en omgeving, en publiceerde zijn recensie ook op de website van de Culturele Raad Papendrecht:

Een parel van een bundel (...) die een schitterende symbiose is van prent, proza en poëzie. (...) naar vorm en inhoud pracht en praal (...) tintelt van taal en beeld (...) een lust voor het oog, een streling van het gemoed en een gave voor de geest. (...) Een loflied op (...) op het hanteren van penseel en pen. (...) bron van visueel en verbaal genot.

Het Dagblad van het Noorden noemde Het oog “een fraai vormgegeven uitgave”.

Anton Korteweg was ter gelegenheid van de Boekenweek te gast bij de Leidse radiozender Sleutelstad, en sprak daar onder meer over Het oog van de dichter. Hieronder kun je de uitzending nog een tijdje herbeluisteren: 

 

 

Je kunt het boek hier kopen. 

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed