‘Hoe Vlaming te zijn?’ Jozef Deleu viert tachtigste verjaardag met nieuwe publicatie

‘Hoe Vlaming te zijn?’ Jozef Deleu viert tachtigste verjaardag met nieuwe publicatie

Hoe kun je Vlaming zijn in het huidige België en Europa? Dat vraagt Jozef Deleu, de stichter en oud-hoofdredacteur van Ons Erfdeel die vandaag tachtig wordt, zich af in een nieuwe publicatie. Eerder dit jaar verscheen ook al een nieuw nummer van Het Liegend Konijn, Deleus eenmanstijdschrift voor poëzie, dat in 2017 aan zijn vijftiende jaargang toe is. 

Het boek Hoe Vlaming te zijn? verschijnt volgende week bij uitgeverij Polis en bundelt twee essays van August Vermeylen (1872-1945) en vier toespraken van Jozef Deleu (1937). Hans Vandevoorde (docent Nederlandse literatuur aan de VUB) heeft de teksten geselecteerd en peilt in zijn inleiding naar de actualiteitswaarde ervan.

Waarom juist Vermeylen en Deleu? Op de achterflap van het boek staat het zo:

Als de Vlaamse Beweging twee auteurs heeft voortgebracht die nog stof tot nadenken bieden, dan zijn dat August Vermeylen en Jozef Deleu. Striemend zijn hun woorden voor ofwel de cultuurflaminganten ofwel de vlaamskiljonse arrivisten. (…) Of ze nu spreken over de zin van cultuur, over de verhouding van de culturele wereld tot de academische wereld, over de relatie van Vlaanderen tot België, steeds houden de schrijvers Vlaanderen een krachtig emancipatorisch ideaal voor. Die emancipatie is immers nog niet voltooid, sterker: ze zal nooit voorbij zijn. (….)

De inleiding van Vandevoorde is evenwel “geen poging om de auteurs als profeten af te schilderen, maar wel om hun plaats aan te duiden in ons collectieve geheugen”. 

Hoe Vlaming te zijn? wordt officieel gepresenteerd op vrijdag 12 mei in Cultuurcentrum De Steiger in de thuisstad van Jozef Deleu, Menen, waarvan hij ook ereburger is. Naast een presentatie door uitgever Harold Polis is er ook debat over de thema’s uit het boek met samensteller Hans Vandevoorde, historicus Bruno De Wever en oud-politicus, Minister van Staat en huidig voorzitter van het Vlaams Fonds voor de Letteren Jos Geysels.

Het Liegend Konijn

Hoe Vlaming te zijn? is niet de eerste publicatie van dit jaar waarop de naam ‘Jozef Deleu’ prijkt. In maart verscheen bij uitgeverij Polis ook al een nieuw nummer van het poëzietijdschrift Het Liegend Konijn, dat in 2017 aan zijn vijftiende jaargang toe is.

In zijn eenmansblad Het Liegend Konijn brengt Deleu tweemaal per jaar “uit het nest geroofde” (= nog nergens anders gepubliceerde) gedichten bijeen van Vlaamse en Nederlandse dichters.

Ook nu weer is de oogst de rijk (181 gedichten) en divers: naast gevestigde waarden als Piet Gerbrandy, Luuk Gruwez, Esther Jansma, Erik Spinoy, K. Michel, Alfred Schaffer, Peter Holvoet-Hanssen, Miriam Van hee en Marjoleine de Vos staan dichters die nog maar één bundel uit hebben als Kira Wuck, Max Greyson, Lotte Dodion, Maartje Smits, Frank Keizer en Tijl Nuyts. En er zijn ook verrassingen bij als David Van Reybrouck, Bert Van Raemdonck en Iduna Paalman, die nog geen bundel publiceerden.

Piet Gerbrandy schreef in Ons Erfdeel deze tekst over Het Liegend Konijn, toen het blad zijn tiende verjaardag vierde. 

Ons Erfdeel

Jozef Deleu begon met Het Liegend Konijn in 2002, het jaar waarin hij afscheid nam van Ons Erfdeel vzw, waarvan hij sinds 1970 hoofdredacteur en afgevaardigd bestuurder was geweest. De vzw is uiteraard vernoemd naar het Vlaams-Nederlandse culturele tijdschrift Ons Erfdeel, dat in 1957 werd opgericht (en dit jaar dus zestig jaar bestaat) door de toen twintigjarige ondernemende onderwijzer Jozef Deleu. Al vanaf nummer twee van Ons Erfdeel, verschenen in december 1957, waren er Nederlanders betrokken bij de redactie.

Na Ons Erfdeel startte Deleu in de loop der jaren nog meer periodieke publicaties op die nog altijd verschijnen: het Franstalige tijdschrift Septentrion. Arts, lettres et culture de la flandre et des pays-bas (sinds 1972) en de jaarboeken De Franse Nederlanden-Les Pays-Bas Français (tweetalig Frans-Nederlands, 1976) en The Low Countries. Arts and Society in Flanders and the Netherlands (1993). 

 

Bij Ons Erfdeel vzw verschenen onder Jozef Deleu ook diverse boeken over de Nederlandstalige taal, cultuur en literatuur. 

Daarnaast was Deleu decennialang een van de belangrijkste aanjagers van de Vlaams-Nederlandse samenwerking, met onder meer bestuurs-, advies- en andere functies bij de Taalunie, De Brakke Grond, deBuren en de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek. Tot voor kort was hij ook bestuurder van de Vlaamse openbare omroep VRT.

vergrijzing krijgt geen vat op deleu

Maar wie Jozef Deleu zegt, zegt in de eerste plaats poëzie: zijn recentste dichtbundel met eigen werk, Overboord (recensie), dateert van 2012. In 2015 verscheen dan weer de achttiende, herziene en uitgebreide druk van Deleu’s bekende bloemlezing Nieuw Groot Verzenboek. 600 gedichten over leven, liefde en dood (Lannoo/Meulenhoff), dat al sinds 1976 een referentiewerk is voor poëzieliefhebbers. 

En later dit jaar komt er weer een nieuwe editie van Het Liegend Konijn, dat blijkens het pas verschenen nummer, weer zal blaken van levenslust en schoonheid. In het woord vooraf schrijft de tachtigjarige Deleu immers dit:

Ook in dit eerste nummer van de vijftiende jaargang krijgt de vergrijzing geen vat op Het Liegend Konijn. (…) Waarachtigheid van leven en overleven leidt in poëzie tot aangrijpende schoonheid. (…) Er is meer waarheid in de poëzie dan in de werkelijkheid. (…) Vertrouwen in de kracht van schoonheid is onontbeerlijk.

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed