‘Nooit concluderen, want alles is voorlopig’ - Nachoem Wijnberg krijgt P.C. Hooft-prijs 2018

 ‘Nooit concluderen, want alles is voorlopig’ - Nachoem Wijnberg krijgt P.C. Hooft-prijs 2018

Wijnberg lezen is een scherpzinnige manier van denken betreden met een taal die loepzuiver is en gevaarlijk: overal kan een val zijn uitgezet, waardoor wat net gelezen is opeens in een ander daglicht komt te staan.

Met die woorden uit het juryrapport is de P.C. Hooft-prijs, goed voor 60.000 euro, toegekend aan dichter Nachoem Wijnberg (Amsterdam, 1961).

Wijnberg debuteerde in 1989 met de dichtbundel De simulatie van de schepping. Sindsdien publiceerde hij een viertal romans en zestien dichtbundels, waarvan Voor jou, van jou uit 2017 de recentste is. In 2016 verscheen Uit tien, een verzameling van de tien dichtbundels die Wijnberg vóór Liedjes uit 2006 publiceerde, aangevuld met dertig ongebundelde gedichten.

Voor drie bundels kreeg Wijnberg een prijs: voor Eerst dit dan dat de Jan Campertprijs (2005), voor Liedjes de  Ida Gerhardt Poëzieprijs (2008) en voor Het leven van de VSB Poëzieprijs (2009).

Wijnberg in Ons Erfdeel

In 2011 besprak Anneleen De Coux de bundel Als ik als eerste aankom. “Het is verbazend hoeveel Wijnberg doet met zo weinig”, schrijft ze onder meer. En ook:

Voor Wijnberg is de poëzie een kennisinstrument, een krachtig middel om iets nieuws te weten te komen. Hij meent dat er naar bepaalde facetten van het leven beter onderzoek kan worden gedaan in poëzie dan in wetenschap. De vorm is voor hem steeds ondergeschikt aan de inhoud. De dichter creëert een situatie en denkt daarover na.

Lees hier de volledige tekst van De Coux.

In 2002 besprak Tom Van de Voorde de bundel Vogels. Hij noteerde:

Het zijn meer speculaties dan conclusies. Voor poëzie is dit vrij uniek: de meeste gedichten moeten het van hun mijmerende, nostalgische toon hebben. Maar nostalgisch wordt hij nooit. Zijn gedichten lijken een soort toekomstige herinneringen. Een gevolg van het speculerend karakter is het eindeloos doorredeneren van mogelijke situaties. Er wordt voortdurend bedacht wat en hoe het zou zijn als dat of dat zou gebeuren.

(...)

Dichten is denken, is aftasten, is toetsen. Nooit concluderen, want alles is voorlopig.

(...)

Uiteindelijk gaat het Wijnberg niet om mooi klinkende verzen. Wat je te lezen krijgt, is eerder de moeizame voortgang van een denkproces dan de fraai geformuleerde uitkomst daarvan.

(...)

Voor Wijnberg verschilt poëzie niet zo veel van wetenschap (in het dagelijkse leven is hij werkzaam als hoogleraar  bedrijfskunde).

Lees hier de volledige tekst van Van de Voorde.

In 1996 schreef Hans Groenewegen een uitgebreide analyse van Wijnbergs eerste vijf bundels. Hij vindt vele verwijzingen naar de Joodse achtergrond van de dichter en schrijft onder meer:

(…) in het werk van Wijnberg is sprake van een grote diversiteit. Wie geen vat krijgt op hetgeen die diversiteit bindt, moet wel de indruk van willekeur en toeval krijgen. Tóch kun je vaststellen dat al die diverse elementen en aanleidingen zijn opgenomen in één grondtoon. Die grondtoon hoor ik al in zijn debuut De simulatie van de schepping, ik hoor hem nog steeds in Is het dan goed.

Lees hier de volledige tekst van Groenewegen.

Over de prijs

De P.C. Hooft-prijs, die 70 jaar geleden voor de eerste maal werd uitgereikt, is in 2018 bestemd voor poëzie. De jury bestond uit voorzitter Remco Ekkers, Maria Barnas, Ellen Deckwitz, Jos Joosten en Anne Vegter.

De P.C. Hooft-prijs 2017 ging naar essayist Bas Heijne, in 2016 was hij voor prozaïste Astrid Roemer. Recente laureaten in de categorie poëzie zijn: Anneke Brassinga (2015), Tonnus Oosterhof (2012), Hans Verhagen (2009) en H.C. ten Berge (2006).

De uitreiking van de P.C. Hooft-prijs 2018 vindt plaats op donderdag 24 mei 2018.

Foto Merlijn Doomernik

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed