De Université Lille-Nord Europe eindelijk goedgekeurd? - L’Université Lille-Nord Europe enfin sur des rails ?

De Université Lille-Nord Europe eindelijk goedgekeurd?  -  L’Université Lille-Nord Europe enfin sur des rails ?

In januari 2018 wordt in Rijsel een nieuwe grote universiteit gevormd. Dan zullen verschillende universitaire instellingen, Grandes Écoles, universitaire ziekenhuizen en andere onderzoeksinstellingen samen een grote instelling, van Europees niveau, vormen. De plannen voor deze fusie liggen al een tijdje klaar, maar een initiatief van de Franse overheid heeft de realisatie hiervan bespoedigd. In het kader van een groot investeringsprogramma werd de zogenaamde IDEX-regeling uitgewerkt die tot doel had om in heel Frankrijk een vijftiental pluridisciplinaire centra voor hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek te creëren. Voor dit plan trok de Franse regering 7,7 miljard euro uit. Om daar van te kunnen genieten moesten de verschillende Franse universiteiten fusieplannen indienen, waarmee ze met elkaar in competitie traden en die door een internationale jury werden beoordeeld. De plannen van Rijsel werden, helaas, bij herhaling afgewezen. Ze waren niet ambitieus genoeg en de voorgestelde samenwerking ging niet ver genoeg.

Op 21 februari a.s. zal een delegatie uit Rijsel een nieuw voorstel mogen gaan verdedigen voor de internationale jury. Het nieuwe project draagt de naam Université Lille-Nord Europe en wordt gedragen door de verschillende Rijselse universiteiten, negen Grandes Écoles uit de regio, het Institut Pasteur van Rijsel en het Universitaire Ziekenhuis (CHRU) uit de Noord-Franse hoofdstad. Daarnaast draagt het plan ook de goedkeuring van de regionale overheden, van de Metropool van Rijsel (MEL) en van verschillende bedrijven. Opvallend is dat de initiatiefnemers ook de grensoverschrijdende positie van deze nieuwe instelling in Europa als een troef uitspelen. Zij gingen hiervoor ook een verregaande samenwerking aan met de universiteit van Leuven, die op termijn ook een financiële bijdrage zal leveren. Verder wil men ook samenwerken met partners uit het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Scandinavië. Blijkbaar worden nu al onderhandelingen gevoerd met de Universiteit van Wageningen.

De nieuwe grote universitaire instelling zal drie grote afdelingen (hubs) krijgen, die zoals dat vandaag in universitaire kringen gebruikelijk is, Engelse titels kregen:
- Precision Human Health, waar gezondheidszorg centraal zal staan en meer specifiek ziektes die met ouderdom te maken hebben;
- Sciences for a changing planet, waar de invloed van menselijke activiteiten op onze planeet onderzocht zullen worden;
- Human-friendly Digital World, waarin de nieuwe digitale technieken en hun invloed op de maatschappij zullen worden onderzocht.

Het is de ambitie van de initiatiefnemers om met de realisering van deze plannen een instelling te creëren die zich plaatst bij de vijftig beste universitaire instellingen van Europa. Of de jury deze keer de plannen zal goedkeuren zal volgende week duidelijk zijn. Een nieuwe afkeuring zou een koude douche betekenen. Dat zou vermoedelijk de definitieve uitsluiting betekenen van Rijsel uit het IDEX-programma. Of dit ook wil zeggen dat er geen fusie van de Rijselse universiteiten zal komen, is helemaal niet duidelijk. In het artikel dat Laurent Brassart in het jaarboek De Franse Nederlanden-Les Pays-Bas Français van 2016 schreef, lezen we dat de fusie er in elk geval komt. U kunt hier dit informatieve artikel lezen.

 

En janvier 2018, la ville de Lille comptera une nouvelle grande université. Lille 1, 2 et 3, des grandes écoles, le centre hospitalier régional universitaire et divers instituts de recherche formeront un nouvel établissement français et européen. Les projets de fusion existent depuis un certain temps déjà, mais une initiative de l’État français en a accéléré la réalisation. Dans le cadre d’un programme d’investissement d’avenir (PIA) les initiatives d’excellence (IDEX) visent à créer en France une quinzaine de pôles pluridisciplinaires de recherche et d’enseignement supérieur. À cet effet, l’État a prévu un fonds de 7,7 milliards d’euros. Pour pouvoir bénéficier de ces aides financières, les différentes universités présentent des projets de fusion concurrentiels évalués par un jury. Les projets de Lille ont malheureusement été rejetés à trois reprises déjà, car ils manquaient d’ambition et n’allaient pas assez loin dans les propositions de coopération.

Le 21 février prochain, une délégation lilloise défendra un nouveau projet devant un jury international : l’Université Lille-Nord Europe (ULNE). Ce nouveau projet est  porté par les trois universités lilloises, neuf grandes écoles de la région, l’Institut Pasteur de Lille et le CHRU de Lille. Le projet est également approuvé par la Région hauts-de-France, par la Métropole européenne de Lille (MEL) et par des entreprises. Force est de noter que les acteurs de ce projet mettent en avant la situation transfrontalière de Lille en Europe. Ils ont aussi engagé un partenariat d’envergure avec la KU Leuven (université catholique néerlandophone de Louvain) qui, à terme, apportera une contribution financière. Les partenariats stratégiques s’étendront ensuite au Royaume-Uni, aux Pays-Bas et à la Scandinavie. Des négociations sont en cours avec l’université de Wageningen.

Le nouvel établissement universitaire comportera trois « hubs », véritables concentrateurs des capacités de recherche, d’innovation et de formation, axés autour d’une thématique et portant chacun une dénomination anglo-saxonne, comme il est d’usage aujourd’hui dans les milieux universitaires :
- Precision Human Health (Santé humaine de précision), tourné vers la recherche biomédicale, notamment vers les maladies liées au vieillissement ;
- Sciences for a Changing Planet (Sciences pour un monde changeant), ayant pour objet l’impact des activités humaines sur l’environnement ;
- Human-friendly Digital World (Monde numérique respectueux de l’humain), consacré aux nouvelles technologies numériques et à leur enjeu pour la société.

Les acteurs du projet ambitionnent, à travers la réalisation de leurs objectifs, de créer un établissement universitaire pouvant se classer parmi les cinquante meilleures universités européennes. On saura la semaine prochaine si le projet est validé, cette fois, par le jury. Un nouvel échec aurait un effet calamiteux et signifierait sans doute l’exclusion définitive de Lille du programme IDEX. Rien ne permet cependant de dire qu’une fusion entre les trois universités est inenvisageable. L’article rédigé par Laurent Brassart pour les annales bilingues De Franse Nederlanden-Les Pays-Bas Français 2016, nous apprend qu’une fusion aura bien lieu. Vous pouvez lire ici cet article instructif.