Tekenkunst boven in S.M.A.K. Gent, CC Strombeek en themanummer van Openbaar Kunstbezit Vlaanderen

In het Gentse S.M.A.K. is  Drawing – The Bottom Line te zien, een bijzondere tentoonstelling over hedendaagse tekenkunst. Die blijkt veelzijdig en bovenal eigenzinnig. Dat merk je ook op de tentoonstelling A line is a line is a line in Cultuurcentrum Strombeek. Wie het liever rustig in de sofa bekijkt, moet het themanummer over hedendaagse tekenkunst van het tijdschrift Openbaar Kunstbezit Vlaanderen op de kop zien te tikken. Een heus collector’s item, gedrukt op 250 exemplaren en samengesteld door Hans Theys.

Door Dorothee Cappelle

Nog tot 31 januari 2016 kun je in het Gentse S.M.A.K. terecht voor Drawing – The Bottom Line, een bijzondere tentoonstelling over hedendaagse tekenkunst. Curatoren Philippe Van Cauteren (artistiek directeur van het museum) en Martin Germann (senior curator) selecteerden werk van maar liefst drieënvijftig Belgische en internationale kunstenaars zoals Francis Alÿs, Marc Bauer, Michaël Borremans (tekening bovenaan, ook het affichebeeld), Manon de Boer, Roni Horn, Mark Manders en Elly Strik. Verwacht geen schools overzicht van traditionele tekeningen op papier, maar een breed opgevatte staalkaart van wat tekenen vandaag betekent binnen de actuele kunst.

volwaardige kunstwerken

De interesse voor hedendaagse tekenkunst gaat al enkele jaren in stijgende lijn. Er is het succesvolle internationale tekenfestival The Big Draw, dat in steeds meer steden voet aan de grond krijgt. Er worden beurzen georganiseerd als Art on Paper, Drawing Now of Amsterdam Drawing. En steeds meer toonaangevende musea nemen tekeningen op in hun tentoonstellingsprogramma. In 2011 was in het Stedelijk Museum Schiedam bijvoorbeeld de tentoonstelling All About Drawing - 100 Nederlandse kunstenaars te zien. Ons Erfdeel publiceerde toen een uitgebreid stuk over die expositie.

Tekenkunst wordt niet langer beschouwd als een voorbereiding voor of opstapje naar het “echte” werk, zoals de actuele schilderkunst of monumentale kunst. Tekeningen mogen opnieuw volwaardige kunstwerken zijn. Het S.M.A.K. schrijft zich met Drawing – The Bottom Line in die trend in.

Wat de tentoonstelling vooral wil tonen, is hoe divers de actuele grafiek is. Tekenen staat in de eerste plaats voor vrijheid. En voor een individuele manier van denken. Sommige kunstenaars kiezen voor een persoonlijke aanpak en presenteren dagboekschetsen, anderen opteren voor maatschappelijk debat of een politiek getinte invalshoek. Sommigen gebruiken traditionele tekentechnieken om verhalen te creëren; anderen experimenteren met techniek en de grenzen van het genre.

 

Francis AlÿsThe Green Line, 2004Jerusalem 2004 In collaboration with Julien Devaux Video documentation of an action Image: Rachel Leah Jones Courtesy David Zwirner, New York/London

Francis Alÿs, bijvoorbeeld, is vertegenwoordigd met The Green Line (zie afbeelding hierboven), een video waarin hij de demarcatielijn tussen Palestijns en Israëlisch Jeruzalem met verf volgt. Thierry de Cordier (afbeelding hieronder) en Bart Stolle presenteren dan weer pure grafische poëzie, ieder op een heel andere manier. Het experiment is overduidelijk aanwezig in Matt Mullicans tekeningen (gemaakt onder hypnose) of die van William Anastasi (die blind tekent, tweede afbeelding hieronder).

William Anastasi Without Title (One Hour Blind Drawing), Paris 2012 pencil on paper 150 x 274.3 cm courtesy galerie Jocelyn Wolff, Photo: François Doury

NIET ALLEEN OP PAPIER

Tekenkunst hoeft overigens al lang niet meer met papier geassocieerd te worden, getuige daarvan de site-specifieke werken zoals de elf meter lange repetitieve muurtekening van Anna Barribal of de kunstwerken van Marc Bauer (afbeelding hieronder), Julian Göthe, Mark Manders of Erik van Lieshout.

De Dream Drawings van Jim Shaw (afbeelding hieronder) en de Journal Drawings van Henri Jacobs demonstreren dan weer het hoogstpersoonlijke en therapeutische karakter dat sommigen aan hun werk toekennen. De hyperrealistische potloodtekeningen van Andrea Bowers en de nieuwe tekening die Michaël Borremans speciaal voor Drawing – The Bottom Line creëerde, spreiden technische virtuositeit tentoon. Eén ding is zeker: de hedendaagse tekenkunst is veelzijdig en bovenal eigenzinnig.

Jim Shaw Dream Drawing (JSDD26), 1995 Graphite on paper 30.5 x 22 cm © Jim Shaw & Praz-Delavallade, Paris.

dIVERS EN INTRIGEREND

Dat toont ook de tentoonstelling A line is a line is a line in Cultuurcentrum Strombeek. Curatoren Luk Lambrecht en Lieze Eneman presenteren er werk van een kleine dertig kunstenaars uit de collecties van onder meer het S.M.A.K. en een aantal privéverzamelaars. Van Gerhard Richter en Thomas Schütte over Francis Alÿs, Bart Lodewijks (zie afbeelding hieronder), Walter Swennen en Jan van Imschoot tot Peter Downsbrough. De selectie is divers en intrigerend. Ook deze tentoonstelling toont dat de actuele tekenkunst veel breder én dieper gaat dan de traditionele houtskooltekening op papier en is nog tot en met 13 december te zien net buiten Brussel.

Bart Lodewijks, People are people are people (Sint-Amandsplein, 2015).

COLLECTOR'S ITEM

In de marge van beide tentoonstellingen presenteerde het Vlaamse culturele tijdschrift Openbaar Kunstbezit Vlaanderen afgelopen oktober een speciaal themanummer rond hedendaagse tekenkunst in Vlaanderen. Een heus collector’s item, gedrukt op 250 exemplaren. Samensteller Hans Theys verzamelde ruim veertig kunstenaars en toont zowel in tekst als beeld ook hier hoe divers en weerbarstig de actuele tekenkunst wel is. Theys besluit zijn edito met de volgende anekdote:

“Onlangs vroeg een curatrice mij of er iets specifieks was aan de hedendaagse kunst uit de Lage Landen. Ik dacht van niet, daarvoor is zij veel te verscheiden. Tot ik besefte dat juist deze verscheidenheid misschien iets heel bijzonders was.”

Net dat maakt onze kunstwereld zo boeiend. Onze tekenkunst op kop.

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed