Vier boeiende uitzendingen over de geschiedenis van Noord-Frankrijk - Quatre émissions passionantes sur l’histoire du Nord

Vier boeiende uitzendingen over de geschiedenis van Noord-Frankrijk  -  Quatre émissions passionantes sur l’histoire du Nord

In het programma La Fabrique de l’histoire van France Culture stond bijna de hele week de geschiedenis van Noord-Frankrijk centraal. La Fabrique de l’histoire is een radioprogramma dat al sinds 1999 bestaat en dat aandacht besteed aan politieke en sociale geschiedenis. Het wordt gepresenteerd door Emmanuel Laurentin, die tijdens de uitzending wordt bijgestaan door vooraanstaande historici.

In vier uitzendingen van ongeveer 1 uur werden verschillende aspecten van de geschiedenis van de grensstreek uitbereid besproken.

Op maandag 8 januari ging men van start met een uitzending over de arbeiderscultuur in deze regio. De figuur van Martha Desrumaux, arbeidster, syndicaliste en feministe, kwam daarin uitgebreid aan bod. Deze belangrijke figuur uit de arbeidersbeweging werd in 1941 gedeporteerd door de Duitse bezetter. Tijdens de uitzending had men het ook uitbereid over de herkomst en de evolutie van de arbeiderscultuur in het Noorden.

De uitzending van dinsdag schetste een portret van een uitzonderlijke inwoner van Roubaix: Mamadou N'Diaye. La Fabrique de l’histoire reconstrueerde de levensweg N’Diaye die bekend stond als bokser, maar ook als chiropractor. Onlangs werd nog een glas-in-loodraam teruggevonden met zijn portret, waarin een onbekende “Marquise” hem bedankt voor zijn goede zorgen. 

In de uitzending van woensdag 10 januari wordt de geschiedenis van Noord-Frankrijk in de negentiende eeuw belicht en heeft men het over de geboorte van een regionale identiteit. Aan het einde van de uitzending vraagt men zich af of deze regionale identiteit samenvalt met Ch’ti? Aanleiding daarvoor is uiteraard de nieuwe film van Dany BoonLa Ch’tite famille” die eind februari in alle Franse zalen te zien zal zijn en waarin deze Franse komiek blijkbaar nogal onzorgvuldig grote delen van Frans-Vlaanderen tot Ch’ti-territorium omtovert. We komen hier zonder twijfel later nog op terug.

De laatste uitzending (donderdag 11 januari) ging over de tijd dat deze regio deel ging uitmaken van het Franse koninkrijk. Aan het einde van de uitzending wordt ook uitgebreid ingegaan op de taalkwestie en hoe langzamerhand het hele gebied verfranste. Beide historici wijzen er wel op dat het Vlaams nog zeer sterk aanwezig bleef in deze streek. De scheepsbouwers in Duinkerke bijvoorbeeld waren zeer gehecht aan hun Vlaamse taal en bij de rechtbanken werkten er nog gedurende lange tijd beëdigde vertalers die Vlaamse teksten naar het Frans moesten omzetten.

Deze vier bijzonder interessante uitzendingen zijn nog altijd te beluisteren. Een aanrader voor iedereen die in de geschiedenis van deze grensstreek is geïnteresseerd.

 

Presque toute la semaine, France Culture s’est penchée sur l’histoire du nord de la France dans La Fabrique de l’Histoire. Cette émission radiophonique existe depuis 1999 et se consacre à l’histoire politique et sociale. Elle est animée par Emmanuel Laurentin, entouré d’éminents historiens.

Quatre émissions d’une heure environ ont permis d’apporter des renseignements précis sur différents aspects de l’histoire de notre région frontalière.

L’émission du lundi 8 janvier a débuté la semaine sur la culture ouvrière dans la région et s’est intéressée en particulier à Martha Desrumaux, une ouvrière syndicaliste et féministe. Cette figure importante du mouvement ouvrier a finalement été déportée par l’occupant allemand en1941. Par ailleurs, l’émission a bien expliqué l’origine et l’évolution du mouvement ouvrier dans le Nord.

L’émission du mardi 9 janvier a brossé le portrait d’une figure singulière de Roubaix : Mamadou N'Diaye. La Fabrique de l’Histoire a reconstitué le parcours de ce Roubaisien original, à la fois boxeur et chiropracteur. Un vitrail retrouvé récemment le représente en portrait, témoignage de reconnaissance d’une « marquise » anonyme qui le remercie de lui avoir sauvé la vie. 

L’émission du mercredi 10 janvier a mis en lumière l’histoire du Nord au XIXe siècle et la naissance d’une identité nationale. A la fin de l’émission, les intervenants se sont demandé s’il s’agissait d’une identité ch’ti ? Le prétexte est bien entendu le nouveau film de Dany Boon "La Ch’tite famille", qui sortira en salles fin février et dans lequel le comique français n’a, semble-t-il, pas hésité à ch’tiiser de grandes parties de la Flandre française. Nous reviendrons sans aucun doute sur ce film.

L’émission du jeudi 11 janvier, la dernière, a évoqué la période d’intégration du Nord au royaume de France. La fin de l’émission a porté en particulier sur la question linguistique et la francisation progressive de la région. Les deux historiens participants ont bien montré que le flamand était encore très présent durant l’Ancien Régime. Les constructeurs de navires dunkerquois, par exemple, demeuraient très attachés au flamand, et pendant longtemps les tribunaux a « traducteurs jurés » pour les audiences et pour la traduction de textes flamands en français.

Ces quatre émissions, particulièrement intéressantes, peuvent être réécoutées. Aucune raison de s’en priver pour peu qu’on s’intéresse à l’histoire de notre région frontalière.

Deze artikels interesseren je wellicht ook: