Vijftig jaar na mei ’68: doorzichtige politiek

Vijftig jaar na mei ’68: doorzichtige politiek

In de jaren 1960 maakten de westerse samenlevingen sterke veranderingen mee, met mei ’68 als orgelpunt. Wat is daar een halve eeuw later van overgebleven in de Lage landen? We onderzoeken het op de website van Ons Erfdeel.

In Ons Erfdeel 4/2008 schetste de Nederlandse politicoloog Ido de Haan de oorzaken en de gevolgen van de roep om “transparantie” in de politiek die sinds de jaren zestig ook in Nederland luid weerklonk. De toegenomen openbaarheid heeft niet alleen positieve effecten: ze leidde ook tot een sterk gegroeide druk op de staat om zich actief te bemoeien met allerlei maatschappelijke misstanden.

Het volledige essay van De Haan staat hier, hierna lees je een paar kernpunten uit zijn tekst.

In 1968 was volgens De Haan een belangrijk deel van de strijd al gestreden. Maar de reden daarvoor is niet dat de uitdagers van het gezag er in Nederland al zo vroeg bij waren. Belangrijker voor het begrip van de Nederlandse jaren zestig is de actieve rol van de maatschappelijke elite zelf in het tot stand brengen van een nieuw getij.

De ontwikkeling van de openbaarheid was overigens niet beperkt tot de parlementaire politek. Kenmerkend voor de doorwerking van de jaren zestig in de Nederlandse samenleving is de verbreding van datgene wat onder politiek wordt verstaan, en dus ook wat onderwerp is van openbare beraadslaging en besluitvorming.

De politisering van persoonlijke verhoudingen en identiteiten stelde niet alleen de afscheiding tussen private en publieke levenssferen ter discussie, maar maakt ook een heel nieuw bereik van maatschappelijke kwesties vatbaar voor politieke contestatie.

De toegenomen openbaarheid is ook gepaard gegaan met een mediatisering van de politiek, die op langere termijn de publieke controle van politieke en maatschappelijke macht compliceert in plaats van bevordert.

De staat schermt zich af van de blik van de burger in naam van de openbaarheid: de innerlijke tegenspraak is illustratief voor het contradictoire karakter van de toenemende openbaarheid in Nederland.

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed