Vrolijke kroegloper Adriaen Brouwer krijgt eerherstel

Vrolijke kroegloper Adriaen Brouwer krijgt eerherstel

Het zal je maar overkomen: geprezen worden door grootmeesters als Rubens en Rembrandt, maar zelf wat in de plooien van de kunstgeschiedenis verdwijnen. Oudenaarde geeft schilder Adriaen Brouwer (1604-1638) dit najaar de eer die hem toekomt met een overzichtstentoonstelling. In Ons Erfdeel 3/2018 staat een artikel over deze man, die vaak ondeugende kroeglopers borstelde. Lees het hier.

Adriaen Brouwer werd begin zeventiende eeuw in de Vlaamse Ardennen geboren als zoon van een wever, toen de wandtapijtnijverheid Oudenaarde welvaart en wereldfaam bracht. Godsdienstperikelen deden het gezin Brouwer samen met vele andere weversfamilies naar de Noordelijke Nederlanden vluchten. Zo kwam Adriaen in Gouda terecht. Nadien woonde en werkte de schilder in Amsterdam, Haarlem en Antwerpen.

Als overgangsfiguur slaat Brouwer een brug tussen de zestiende-eeuwse Bruegeltraditie en de landschaps- en genretaferelen van de volgende eeuw. Met zijn fraaie landschapsportretten inspireerde hij de impressionisten en kunstenaars als Rubens. Maar hij is bekender om zijn genreschilderijen, waarin hij het dagelijkse leven realistisch weergeeft. Zijn personages zijn vaak ondeugende kroeglopers die hun emoties de vrije loop laten. Brouwer legde ze vast op het moment van de actie.

Een dikke man, circa 1634-1637, olieverf op paneel, 22,9 x 16,1 cm, collectie Mauritshuis, Den Haag

Sterke reputatie

Adriaen Brouwer overleed in 1638 als een arme man. Hij werd amper 34 jaar, maar zijn reputatie bleef leven. Met zijn kleine tafereeltjes drukte hij zijn stempel op de artistieke ontwikkelingen in de Zuidelijke en Noordelijke Nederlanden. Adriaen van Ostade, Joos van Craesbeeck en David Teniers II rekenden zich tot zijn volgelingen.

Ondermeer Rubens en Rembrandt verzamelden werk van Brouwer en Van Dyck portretteerde hem. Zijn doeken werden ook veel gekopieerd en vervalst. Onlangs nog stelde de Nederlandse kunsthistoricus Jaco Rutges dat het topstuk Het bittere drankje in het Städel Museum in Frankfurt, geen originele Brouwer is. Dat zou volgens hem in het bezit zijn van een Belgische verzamelaar.

Duinlandschap, circa 1636-1638, olieverf op doek, 26 x 36,5 cm, Akademie der Bildende Kunsten, Wenen

Minder populair

Ondanks zijn roem in eigen tijd geniet Adriaen Brouwer vandaag niet de bekendheid van zeventiende-eeuwse tijdgenoten als Rubens, Van Dyck en Jordaens. Oudenaarde wil zijn populariteit voorgoed opkrikken. Zijn naam wordt al jaren gelinkt aan lokale legenden, bier, wandelingen en feesten, maar nu is er ook een overzichtstentoonstelling.

Het Museum van Oudenaarde en de Vlaamse Ardennen (MOU), ondergebracht in het laatgotische stadhuis, kon een kleine helft van de zeventigtal nog overgebleven werken van Adriaen Brouwer bijeenbrengen uit private en publieke collecties in Europa en Amerika. Ze worden getoond naast een vijfentwintigtal schilderijen van bekendere tijdgenoten. De expositie is opgedeeld rond vier centrale thema’s die de veelzijdigheid van Brouwers indrukwekkende oeuvre moeten benadrukken.

KunstpARCOURS Charivari

Naast de overzichtstentoonstelling kan je tal van randactiviteiten meepikken in de historische binnenstad, van klassieke concerten tot wandelingen en een bezoek aan de lokale brouwerij uit 1545 (de oudste familiebrouwerij van het land). Proef zeker eens het bruine Adriaen Brouwerbier.

Een blikvanger is ook het kunstparcours Charivari. Hedendaagse kunstenaars met naam en faam (Thierry De Cordier, Wim Delvoye, Miet Warlop) tonen werk waaruit een gezond gevoel voor ironie, kritiek en spot blijkt. Een verwijzing naar Adriaen Brouwer die zelf ook weleens de spot met mensen en hun gedragingen. Denk maar aan het schilderij De rokers, waarop hij zichzelf afbeeldt als drinkebroer, temidden van bevriende kunstenaars.

Adriaen Brouwer – Meester van emoties. Van 15 september tot 16 december in MOU Museum, Oudenaarde. www.adriaenbrouwer2018.be

afbeelding bovenaan: De rokers, circa 1636, olieverf op paneel, 46,4 x 36,8 cm, Metropolitan Museum of Art, New York

Tom Christiaens

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed