Ziehier Pafke, het meest concrete mafke! Tien jaar geleden overleed schrijver JMH Berckmans

Ziehier Pafke, het meest concrete mafke! Tien jaar geleden overleed schrijver JMH Berckmans

het hiernamaals is bij politiebevel tot nader order afgeschaft en na de ontbinding volgt het niets

wie niet geboren is om te vechten sterft de dood van een soldaat

de kracht van de liefde is kapot en iedereen krijgt de doodstraf

de kracht van de liefde is godverdomme kapot en iedereen krijgtgodmiljaardegodvernondedju de doodstraf.

Fragment van ‘Hoe het is’ uit 'Het zomert in Barakstad' (Jean-Marie Berckmans)

 

Tien jaar geleden overleed “de koning zaliger van de Antwerpse literaire onderwereld”, Jean-Marie Berckmans, bijgenaamd Pafke. Daarom organiseert het Vlaamse literaire tijdschrift Deus Ex Machina vandaag, donderdag 14 juni, An evening with JMH Berckmans in het Antwerpse café Boekowski. In zijn recentste nummer wijdt het blad ook een dossier aan de schrijver.

Berckmans (1953-2008) beschreef in romans en verhalen de zelfkant van de maatschappij, waar hij zelf midden in zat. In die zin is hij verwant met de Amerikaan Charles Bukowski – café Boekowski is dus een meer dan goed gekozen plek voor een avond rond deze schrijver.
 
In augustus van dit jaar verschijnt bij uitgeverij Vrijdag Schrijven in de grauwzone, de biografie van J.M.H.Berckmans door Chris Ceustermans, samen met een bloemlezing van het beste uit zijn oeuvre.
 
BERKCMANS IN ONS ERFDEEL

In 1991 dook Berckmans voor het eerst op in Ons Erfdeel, toen Bart Vanegeren Café De Raaf nog steeds gesloten besprak. “In zijn verhalen etaleert Berckmans de meest gore en bedorven kant van de werkelijkheid. In deze marginale wereld wordt geweld niet aan de orde gesteld, moord en doodslag zijn er simpelweg alomtegenwoordig”, schrijft Vanegeren. En ook: “Totale uitzichtloosheid oproepen zonder af te glijden naar pathetiek of beschermende ironie is verre van makkelijk. Maart het lukt Berckmans.” Lees hier Vanegerens volledige tekst.

In de jaren negentig genoot Berckmans een reputatie als "Vlaamse eenmansavant-garde", zoals Frank Hellemans noteerde in zijn Ons Erfdeel-recensie van het boek Na het baden bij Baxter en de ontluizing bij Miss Grace(2000). “Als er in de Vlaamse literatuur een schrijver is geweest die zo ver is gegaan in het verwoorden van zijn eigen gekte, dan is het wel Berckmans”, schreef Hellemans. Hier vind je zijn volledige tekst.

In 2003 schreef Bart Van der Straeten met ‘Chronisch Kromsky zijn’ in Ons Erfdeel een uitgebreid portret van Berckmans. Hij was danig onder de indruk van “de beklemmende angst, de wrange razernij en het dolgedraaide defaitisme” van de schrijver, en roemt diens oeuvre, “dat in al zijn radicalisme zijn weerga niet kent in ons taalgebied, waar lekker weglezende schoonschrijverij het experiment en de Sturm und Drang naar de achtergrond heeft verwezen. Berckmans is de laatste der mohikanen”. Lees hier het volledige artikel.

En hieronder kun je de trailer bekijken van een documentaire over Berckmans door Dimitri Van Zeebroeck:

En op deze pagina kun je de hommage aan Berckmans lezen die deBuren destijds publiceerde (en aan de eveneens tien jaar geleden gestorven Kamiel Vanhole, met wie Berckmans een briefwisseling onderhield) . 

Bij de mensen die de schrijver vanavond in Antwerpen zullen eren, zijn onder meer Berckmans’ biograaf Chris Ceustermans en zijn muze, actrice Kristien De Proost. Berckmans’ laatste bij leven gepubliceerde boek, Je kunt geen twintig zijn op suikerheuvel, bevat brieven aan haar.

In zijn roman Dieven van vuur (2014) schreef Ivo Victoria over Berckmans:

Op het podium heeft een wat oudere man zich bij Circus Bulderdrang gevoegd. Ik ken hem, hij zit met regelmaat in café De Nieuwe Linde. Hij is schrijver, maar ik lees geen boeken. Een bizarre verschijning die altijd schreeuwt, in de hoek van het café, nooit echt rechtop zit of loopt maar altijd hangt, de tanden in zijn mond bruin en verweerd, en achter grote brillenglazen zwemmen zijn ogen doelloos rond in veel te grote kassen. Met één arm half gestrekt voor zich uit begint hij een bezwerende mantra in de microfoon te mompelen, zijn ogen halfgesloten, zijn lippen nat, zijn haren en baard warrig en zweterig, en plots wordt het stil.

U weet wat gedaan vanavond.

Foto Berckmans © Koen Broos

Deze artikels interesseren je wellicht ook:

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed