Postkoloniale perspectieven in een themanummer van Septentrion

Postkoloniale perspectieven in een themanummer van Septentrion

Het recentste nummer van Septentrion, het Franstalige tijdschrift van Ons Erfdeel vzw, is gewijd aan het Belgische en Nederlandse koloniale verleden, en de manier waarop die gedeelde geschiedenis nu nog doorwerkt. ‘De inwoners van die ex-kolonies leven vandaag hier omdat wij daar waren. Ze verrijken ons met hun manieren van kijken en leven’, schrijft Luc Devoldere in zijn inleiding bij dit bijzondere themanummer van Septentrion, dat bijdragen bevat van Congolese, Indonesische, Belgische en Nederlandse auteurs, onder wie Isidore Ndaywel è Nziem, Guy Vanthemsche, Ewald Vanvugt en Joss Wibisono.

Op 30 juni 2018 werd in Brussel het Lumumbaplein ingehuldigd. Die datum was niet toevallig gekozen. Op 30 juni 1960 droeg België de macht over aan de Congolezen. De Congolese eerste minister Patrice Lumumba hield toen een scherpe toespraak tegen kolonisator België. In 1961 werd hij vermoord. België was op zijn minst moreel mee verantwoordelijk voor die moord.

Het Lumumbaplein moet al die Leopold II-straten en -pleinen in België van antwoord dienen. Een evenwicht herstellen. En dan hebben we het nog niet gehad over de standbeelden van Leopold II en de monumenten die de mission civilisatrice van de kolonisatie verheerlijken.

Het is wellicht beter ze goed te duiden dan ze te laten verdwijnen. Het is beter te blijven schrijven aan de geschiedenis dan ze uit te wissen.

Postkoloniale perspectieven

In december van dit jaar gaat het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren opnieuw open. Het wil een ander, postkoloniaal perspectief tonen. Men had ook het oude museum onder een stolp kunnen plaatsen: om te tonen hoe de koloniserende overheid omging met en het beeld bepaalde van de gekoloniseerde.

We willen in dit nummer een stand van zaken opmaken van enkele postkoloniale perspectieven.

De aandacht gaat vooral uit naar Indonesië en Congo, minder naar Suriname en de Nederlandse Antillen. We betreuren met de Indonesische journalist Joss Wibisono dat Nederland zijn taal niet heeft achtergelaten in dat rijk Insulinde, dat zich daar slingert rond de evenaar, om met Max Havelaar te spreken. Het Nederlands zou een wereldtaal zijn geweest.

Beeldvorming

We kijken naar de beeldvorming van de kolonies in Belgische en Nederlandse films. Theaterprojecten in Congo, opgezet door de Brusselse stadschouwburg KVS, passeren de revue.

Meewerkende auteurs zijn onder meer de historici Isidore Ndaywel è Nziem, Guy Vanthemsche en Ewald Vanvugt, en de antropoloog Thomas Beaufils.

We laten schrijvers als Multatuli, Cola Debrot, Hella Haasse en Astrid Roemer aan het woord.

Het nummer is onder meer geïllustreerd met Afrikaanse kunst uit de collectie van het museum in Tervuren, met Congo-foto’s van Carl De Keyzer, en met schilderijen van Luc Tuymans en Maurits van Saene.

Nederland en België zijn ontegensprekelijk getekend door hun kolonies, en vice versa. De inwoners van de ex-kolonies leven vandaag hier omdat wij daar waren. Ze verrijken ons met hun manieren van kijken en leven. Wij vormen een lotsgemeenschap, in goede en kwade dagen, in het aanvaarden en het opnemen van ons gedeelde verleden.

Luc Devoldere
Hoofdredacteur Ons Erfdeel vzw

Rester au courant

s'abonner au flux RSS