David Van Reybrouck bekleedt Cleveringa-leerstoel in Leiden

“De democratie in ademnood: de gevaren van electoraal fundamentalisme”: dat was de titel van de Cleveringa-rede die David Van Reybrouck (fotor rechts) gisteren heeft uitgesproken aan de Universiteit Leiden.

Deze rede vormt het begin van een academiejaar waarin Van Reybrouck de Cleveringa-leerstoel zal bekleden. De leerstoel is in 1970 ingesteld door de Universiteit Leiden ter herdenking van de bevrijding in 1945 en ter herinnering aan het optreden van professor Rudolph Cleveringa (foto links), die op 26 november 1940 een rede uitsprak, waarin hij protesteerde tegen het ontslag op last van de Duitse bezetter van zijn joodse collega, professor E.M. Meijers.

De Cleveringa-leerstoel is een wisselleerstoel. Eerdere bekleders waren Ian Buruma, Louise Fresco en Job Cohen. Van Reybrouck is de tweede Belg die de Cleveringa-leerstoel bekleedt. De Cleveringa-hoogleraar houdt zich bezig met vraagstukken op het gebied van recht, vrijheid en verantwoordelijkheid, zoals de officiële leeropdracht luidt.

Zoekcolleges

In zijn rede lichtte Van Reybrouck al een tipje van de sluier wat betreft zijn plannen met de leerstoel: “Als schrijver ben ik niet van plan om hoorcolleges te geven, of werkcolleges. Het worden zoekcolleges waarbij ik met de studenten wil speuren naar enkele zinnige antwoorden op cruciale vragen omtrent recht, vrijheid en verantwoordelijkheid.”

Congo en democratie

Voorts kwamen in zijn rede twee van zijn recente onderwerpen samen: Congo (waarover hij een gelijknamige bestseller schreef) en de stand van de (Westerse) democratie, die hij met zijn veelbesproken project G1000 nieuwe impulsen tracht te geven.

Van Reybrouck beschouwt het klakkeloos exporteren van het westerse democratische model als het nieuwe kolonialisme. Lokale vormen van democratie verdienen volgens hem meer ruimte, zeker nu we in het Westen tegen de onhebbelijkheden van ons model oplopen.

Van Reybrouck hield zijn rede net op de dag dat er in Congo presidents- en parlementsverkiezingen waren. Hier vind je de volledige tekst van zijn toespraak.

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed