Mark Schaevers wint de Gouden Boekenuil met ‘Orgelman’: lees de Ons Erfdeel-recensie

De Gouden Boekenuil 2015, de belangrijkste literaire bekroning in Vlaanderen, gaat naar de Vlaming Mark Schaevers voor zijn boek Orgelman. Daarin reconstrueert Humo-journalist Schaevers het leven van de Duits-Joodse schilder Felix Nussbaum (1904-1944), die als kunstenaar in ballingschap onder meer een tijdlang in Brussel en Oostende verbleef. Kort voor het einde van de Tweede Wereldoorlog werd hij door de nazi’s opgepakt en gedeporteerd. Nussbaum kwam om in het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau.

Orgelman in Ons Erfdeel

Schaevers’ prijswinnende boek over Nussbaum wordt besproken in het volgende week te verschijnen Ons Erfdeel-nummer. “Mark Schaevers schreef over deze wonderlijke wederopstanding een spannend boek dat de schilder en diens oeuvre stap na stap tot leven wekt. (…)", meent recensent Kurt De Boodt. "Schaevers laat in zijn boek het triomferende oeuvre in alle toonaarden resoneren. Wie zijn magistraal gecomponeerde Orgelman leest, zal het levenswerk van Nussbaum niet licht vergeten." Lees de volledige recensie via deze link (pdf) of hier in webtekst.

Uit verontwaardiging geboren

De vakjury van De Gouden Boekenuil 2015 noemt Orgelman “een boek dat een onderbelicht gebleven deel van ons verleden evoceert en ook vandaag relevant is (…) Een boek dat uit verontwaardiging geboren is en ons allen dwingt in de spiegel te kijken. Een boek met een slimme compositie en vlekkeloze taaltoets. Een boek dat imponeert, verbluft en ontroert. Een boek dat een tijdsbeeld en een mentaliteitsgeschiedenis biedt, een schildersleven, een oorlogsdood en een literaire verrijzenis.”

Eerder roemde de jury het boek als “een huzarenstuk van doorwrochte onderzoeksjournalistiek (…) Stilistisch adembenemend, ontroerend intelligent en zuiver van taal. (…) Mark Schaevers toont zich een biograaf hors categorie, die het alledaagse vermengt met het bijzondere en zo tot een uitzonderlijk en waarachtig tijdsdocument komt.”

Schaevers haalt het van de grote favoriet Het hout, de recentste roman van Jeroen Brouwers, die onlangs 75 is geworden. De andere genomineerden op de shortlist waren Rob van Essen (de verhalenbundel Hier zijn ook mensen), Nina Weijers (de roman De consequenties) en Joost De Vries (de essaybundel Vechtmemoires). De Vries won de Gouden Boekenuil vorig jaar met zijn roman De republiek.

Schaevers en Claus

Mark Schaevers (1965) is al jaren journalist bij het weekblad Humo, waarvan hij even co-hoofdredacteur was. Hij werkte ook enige tijd bij De Standaard, waar hij de literaire bijlage Standaard der Letteren verzorgde. Als auteur debuteerde hij in 1994 met Atlas. Schaevers schreef al eerder over Joods-Duitse ballingen aan de Belgische kust in Oostende, de zomer van 1936. In dat boek uit 2001 schreef Schaevers over onder meer Stefan Zweig en Joseph Roth (een foto van hen siert de originele kaft), maar ook Nussbaum kwam toen al in Schaevers’ vizier. Onlangs is Oostende, de zomer van 1936 heruitgegeven met een stadzicht van Nussbaum op de kaft.

Schaevers bewerkte het citatenboek Groepsportret van Hugo Claus tot een theaterstuk en in 2011 stelde hij het boek De wolken: uit de geheime laden van Hugo Claus samen uit de papieren nalatenschap van Hugo Claus. Begin dit jaar is Schaevers aangeduid als officiële Claus-biograaf.

Lezersprijs voor Niña Weijers

De lezersjury van de Gouden Boekenuil koos voor de roman De consequenties van de Nederlandse Niña Weijers. “De queeste van een fragiele, artistieke ziel die zichzelf tot het eigen, ultieme kunstwerk opwerpt is op zijn minst verrassend en intrigerend”, oordeelde een van de honderd lezers. Een ander liet weten: “Weloverwogen gedachten en originele passages maken dit boek groots. Dit boek in één woord beschrijven? Dan kies ik voor: vervoering.”

Ook De consequenties van Niña Weijers is in Ons Erfdeel besproken. “De metafysische onzin in het tweede deel van het boek staat in schril contrast met de fijne observaties over kunst en identiteit in de eerste helft”, schrijft Delphine Seghers. “Weijers drapeert een melige plot over wat een artistieke ideeënroman beloofde te worden.” Lees hier de volledige recensie (pdf).

Hieronder kun je de uitreiking van de Gouden Boekenuil herbekijken.

 

 

Blijf op de hoogte

Abonneer je op de RSS-feed