Ons Erfdeel - 2016, nr 4

2 november 2016

Kunst of kitsch? Die vraag stellen we op de kaft van Ons Erfdeel 4/2016 over het werk van de Fries-Engelse schilder Sir Lawrence Alma-Tadema (1836-1912). En u kunt meteen zelf oordelen, want zijn schilderij De vrouwen van Amphissa siert het voorplat. Over dat doek schrijft Luc Devoldere in zijn beschouwing: “Tadema toont de seksuele daad niet, maar suggereert de verwarring, de verhitte vermoeidheid na de erotische waanzin.” Meer Tadema zien? Dat kan nog tot 7 februari volgend jaar in het Fries Museum (Leeuwarden).

Gevecht met Gilliams

Voorts nog in Ons Erfdeel 4/2016 een nieuwe aflevering van de reeks Schrijvers die nog maar namen lijken. Sebastiaan Kort, recensent voor NRC Handelsblad, herlas Maurice Gilliams (1900-1982), auteur van zinnen “die je alleen al vanwege hun stilistische vernuft en karakterschets doen opveren”, maar in wiens werk het toch niet al goud is wat blinkt.

Het oog van de dichter

Die andere Ons Erfdeel-reeks, Het oog van de dichter, is aan haar laatste editie toe. Anton Korteweg buigt zich over een (kopie van een) schilderij dat bijzonder veel dichters heeft geïnspireerd: Landschap met de val van Icarus van Pieter Bruegel (het boek dat Leen Huet over hem schreef, komt ook aan bod in de boekenrubriek).

In deze aflevering bespreekt Korteweg het gedicht dat Judith Herzberg aan het doek wijdde. Kortewegs reeks van vierentwintig teksten wordt volgend jaar gebundeld in een boek, aangevuld met één nieuwe aflevering en een uitgebreide toelichting.

Maria Stahlie

Nog meer aandacht voor literatuur is er in de beschouwing van Kees ’t Hart over de verhalen en romans van Maria Stahlie, “geschreven in een opgewekte, haastig voortdenderende, elektriserende, vaak geestige en laconieke stijl, die je in het Nederlandse taalgebied verder niet tegenkomt”.

Kinder- en jeugdliteratuur

Mirjam Noorduijn nam dan weer de kinder- en jeugdliteratuur uit de Lage Landen van de afgelopen vijftien jaar onder de loep. Wat de beste boeken volgens haar “uniek maakt en onderscheidt van boeken voor volwassenen is dat ze, zoals creatieve alleskunner Joke van Leeuwen dat noemt, ‘van onder af geschreven’ zijn. Via een subversieve (kinder)blik die – en dat geldt zeker voor de verhalen van Van Leeuwen – dikwijls garant staat voor een flinke dosis absurde logica, dwingen ze je de wereld even door andere ogen, of met nieuwe ogen te aanschouwen.” En ook al staat het literaire kinderboek in deze digitale, cultureel onzekere tijden onder druk, er zijn volgens Noorduijn nog genoeg schrijvers die oog hebben voor de “grenzeloze verbeeldingskracht en de verhalen die daaruit voortkomen”. Haar volledige tekst kun je hier alvast lezen.

Fair trade en de redding van Zuid-Limburg

In twee artikelen uit het nieuwe Ons Erfdeel-nummer kijken we naar bredere maatschappelijke ontwikkelingen. In de jaren 1960 ontstond (ook) in Nederland de fair trade-beweging. Hoe bevechten burgers de moraal van de mondiale markt? En zal Jo Coenen, architect en ex-Rijksbouwmeester van Nederland, zijn geboortegrond in Zuid-Limburg kunnen redden? De regio Parkstad kampt er al jaren met een krimpende en vergrijzende bevolking, en met werkloosheid. Nu leidt Coenen er een groot opgezet reconversieproject. Wat is de slaagkans?

Marcel Wanders en JacobTV

Uit het brede kunstenveld brengen we deze keer uitgebreide portretten van JacobTV en Marcel Wanders. De eerste is een componist die zich heeft ontpopt in een allround audiovisuele kunstenaar, de tweede is een sterontwerper en vormgever van de luxueuze lifestyle.

Mia Vaerman zag kort na de aanslagen in Parijs, een jaar geleden, twee voorstellingen: Until Our Hearts Stop van Meg Stuart en The Fountainhead van Ivo Van Hove. Frappant was dat de twee opvoeringen een fundamenteel ander antwoord op de gebeurtenissen bleken te formuleren. Als de wereld een schouwtoneel is, waar lag dan het verschil?

Knutselaars

In de kortere artikelen over kunst hebben we het over de gebouwen en interieurs van de Amsterdamse School; het theater van het Vlaams-Nederlandse collectief BOG. en van de Koekelbergse Alliantie van Knutselaars; de animatiefilm The Red Turtle van Michael Dudok de Wit; de film The Land of the Enlightened van Pieter-Jan De Pue; beeldend werk van Magali Reus (nog tot 27 november in het Stedelijk), John van ’t Slot en Bart Stolle; en foto’s van Batia Suter.

Boeken

Onze boekenrubriek is opnieuw erg uitgebreid en gevarieerd. We bespreken onder meer de biografieën van Geert van Oorschot, Emanuel Querido, Josepha Mendels, Ernest Claes en Henri Evenepoel; poëzie van Christine D’haen, Bernard Wesseling en Stijn Vranken; romans van Arnon Grunberg, Marja Pruis, Pieter Waterdrinker en R.A. Basart; essays van P.F. Thomése en Cees Nooteboom; en nog heel wat meer.

Afscheid van Frits Niessen

In de Taal & Cultuur-rubriek nemen we afscheid van adjunct-hoofdredacteur Frits Niessen, die aantrad bij Ons Erfdeel rond Kerstmis 1957 en sindsdien betrokken is geweest bij alle belangrijke beslissingen die in het huis zijn genomen. Nu hij tachtig jaar is geworden, heeft hij op zijn eigen no-nonsensemanier aangegeven op het eind van 2016 afscheid te willen nemen. Hoofdredacteur Luc Devoldere zwaait Frits Niessen, “de ideale redacteur”, uit.

afscheid van de vorm

Tot slot: Ons Erfdeel 4/2016 is het laatste nummer in de huidige visuele stijl. In 2017 bestaat het blad zestig jaar, en dat vieren we onder meer met een volledige vernieuwde vormgeving. Alles over onze verjaardag en jubileumjaargang vind je op deze pagina van onze website.

zoek een andere editie

Artikelen in dit nummer

  • BE: €17,00 / NL: €18,00 / INT: €20,00
  • verzending en 6% BTW inbegrepen
leg in winkelmandje abonnementen